Nuwakot, Nepal – Hiệu trưởng Rajendra Dawadi đã quyết định sơ tán toàn bộ học sinh Trường trung học Tribhuvan Trishuli khi liên tiếp nhận cảnh báo lũ quét, qua đó giúp 1.643 học sinh thoát nạn.

9h20 ngày 26/8, thầy Dawadi, 47 tuổi, nhận điện thoại từ một người bạn báo một ngôi làng gần trường “đã biến mất, bị dồn dòng”. Sau đó, ông tiếp tục nhận thêm ba cảnh báo khác, trong đó có thông tin từ thị trấn Betrawati ở thượng nguồn.

“Tôi quyết định mình không thể chần chừ thêm nữa”, ông nói với BBC, đồng thời cho rằng nếu lũ không đến thì trường “cũng chỉ bỏ một ngày học mà thôi”.

Ông lập tức kích hoạt chuông báo động và yêu cầu giáo viên đưa học sinh rời khỏi tòa nhà ba tầng. Những học sinh ở gần được đưa về nhà bằng xe buýt, trong khi những em khác chạy lên khu vực cao hơn theo quy trình ứng phó lũ lụt đã được nhà trường huấn luyện định kỳ.

Một nữ sinh được đưa đi bằng xe máy, những học sinh khác chạy bộ. Thầy Dawadi bám theo phía sau cho đến khi cả nhóm tìm được nơi trú ẩn dưới một cây bồ đề, chỉ vài phút trước khi dòng nước cuốn phăng dãy phòng học.

Một quy trình chỉ có giá trị khi được thực hiện

Dòng lũ bắt nguồn từ một khối băng vỡ trên đỉnh núi tại khu vực biên giới Nepal – Tây Tạng (Trung Quốc) hôm 26/8. Khối băng rơi khoảng 2.100 m xuống sông, kéo theo lở đất và tạo dòng lũ quét qua các thung lũng Bhotekoshi, Trishuli.

Trường Tribhuvan Trishuli nằm trên nền bê tông cao khoảng 60 m so với mặt sông, ngang tầm cây cầu thép nối hai bờ làng. Vì vậy, ban đầu thầy Dawadi tin trường vẫn an toàn.

Tình hình thay đổi khi một phụ huynh chạy đến báo nước đang dâng rất nhanh. Khi đó, quy trình sơ tán được kích hoạt thay vì tiếp tục chờ đợi thêm thông tin.

1.643 học sinh sống sót, nhưng thảm họa vẫn cướp đi sinh mạng của những người khác. Giáo viên lịch sử và xã hội Santos Pariyar, 32 tuổi, bị cuốn trôi khi đang nấu ăn sáng tại phòng trọ ven sông; lao công Sultan Lama thiệt mạng khi quay lại đóng cửa các phòng học.

Một nữ sinh 16 tuổi kể nhóm của em thoát nạn khi khu chợ gần đó “bị dòng nước cuốn phăng ngay trước mắt”. Khoảng cách giữa an toàn và hiểm họa, trong trường hợp này, chỉ được tính bằng vài phút.

Diễn biến tại Trishuli cũng cho thấy nguy cơ từ hiện tượng vỡ hồ băng (GLOF) tại dãy Himalaya. Nhà khoa học Jeffrey Kargel thuộc Viện Khoa học Hành tinh (Mỹ) nhận định một hồ băng mới hình thành gần khu vực lũ quét là “cực kỳ đáng sợ”, đồng thời cảnh báo hồ có thể vỡ rất nhanh.

Đến ngày 29/8, Nepal ghi nhận khoảng 734 người thiệt mạng và 2.498 người mất tích, trong đó có 589 người nước ngoài. Trung Quốc xác nhận 16 người chết và 546 người mất tích; các con số vẫn có thể thay đổi.

Lũ quét tàn phá nhiều nhà cửa, công trình tại Trishuli, Nepal. (Ảnh minh họa: MUC)

Người dân địa phương gọi thầy Dawadi là người hùng, nhưng ông từ chối danh hiệu đó. “Tôi còn có thể làm được điều gì khác được nữa?”, ông nói, nhìn về đống bùn đất nơi ngôi trường từng có hơn một nghìn sáu trăm học sinh theo học.

Bùi Hà (tổng hợp) 

Từ Khóa: