Ngày 03/6/2026, quân đội Mỹ phóng tên lửa Hellfire vô hiệu hóa tàu dầu M/T Lexie trên đường tới Iran nhằm gia tăng sức ép đàm phán lên phía Tehran.

Căng thẳng Mỹ – Iran: Vô hiệu hóa tàu chở dầu tại vịnh Ba Tư

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) vừa công bố đoạn video ghi lại khoảnh khắc tên lửa Hellfire đánh trúng tàu chở dầu M/T Lexie mang cờ Botswana khi phương tiện này đang di chuyển về hướng Iran. Hành động quân sự nhắm thẳng vào khu vực phòng máy nhằm vô hiệu hóa khả năng vận hành của con tàu thay vì đánh chìm hoàn toàn. Theo tuyên bố từ phía Mỹ, thủy thủ đoàn đã phớt lờ nhiều lời cảnh báo trực tiếp và không tuân thủ các chỉ thị điều hướng từ lực lượng hải quân trong suốt 24 giờ liên tục trước khi vụ tấn công diễn ra.

Vụ việc này được xác định là một phần trong chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran do Tổng thống Donald Trump áp đặt chính thức từ ngày 13/04 nhằm buộc chính quyền Tehran phải quay lại bàn đàm phán theo các điều kiện từ Washington. Tính đến thời điểm hiện tại, Lexie là tàu vận tải thứ sáu bị quân đội Mỹ trực tiếp tấn công vô hiệu hóa kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực. Bên cạnh đó, các báo cáo từ Washington cho biết lực lượng chức năng cũng đã chặn đứng và chuyển hướng thành công 122 tàu khác cố gắng ra vào các cảng biển của Iran.

Tình hình an ninh trên các tuyến hàng hải khu vực càng thêm bất ổn khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào tàu Sariska V tại cảng Umm Qasr để trả đũa một vụ tấn công trước đó. Phía Iran cho rằng con tàu này thuộc sở hữu của Mỹ, tuy nhiên hãng vận tải MSC có trụ sở tại Thụy Sĩ đã ngay lập tức bác bỏ thông tin này. MSC khẳng định họ là một đơn vị thương mại trung lập, hoàn toàn thuộc sở hữu của Ý và không có mối liên hệ chính trị hay quân sự nào với Mỹ hay Israel trong các hoạt động vận chuyển.

Đòn trừng phạt kinh tế và triển vọng đàm phán ngoại giao

Bên cạnh các hoạt động quân sự trên biển, Bộ Tài chính Mỹ cũng vừa công bố một loạt lệnh trừng phạt kinh tế mới nhắm vào các cá nhân và thực thể tài chính của Iran. Cụ thể, bốn công dân cùng bốn sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số lớn bao gồm Nobitex, Bitpin, Ramzinex và Walletx đã bị đưa vào danh sách đen. Chính quyền Mỹ đồng thời đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc rằng bất kỳ tổ chức tài chính quốc tế nào tham gia vào các giao dịch với những đơn vị này đều có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ phía Washington.

Trên phương diện ngoại giao, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận mới nhằm sớm chấm dứt tình trạng chiến sự hiện nay. Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, ông Rubio nhấn mạnh rằng Iran cần phải thực hiện các bước cắt giảm mạnh mẽ chương trình hạt nhân của mình như một điều kiện tiên quyết để được xem xét dỡ bỏ trừng phạt. Ngoài ra, việc đảm bảo quyền tự do hàng hải và mở lại hoàn toàn tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz được coi là yếu tố then chốt để bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có thể thực sự có hiệu lực.

Đánh giá về thực lực của đối phương, phía Mỹ cho rằng nền kinh tế của Iran hiện đang ở trong tình trạng suy kiệt trầm trọng hơn nhiều so với giai đoạn 6 đến 9 tháng trước đó. Liên quan đến tình hình nội bộ của Tehran, các nguồn tin từ ông Rubio cho biết Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei hiện vẫn còn sống và tham gia điều hành công việc dù từng bị thương trong các đợt tấn công. Trong khi đó, chính quyền Iran vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về các nhận định liên quan đến tình hình sức khỏe của giới lãnh đạo cũng như những tổn thất kinh tế do lệnh phong tỏa gây ra.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: