Thụy Sĩ, Phái đoàn đặc biệt của Washington và Tehran nỗ lực cụ thể hóa bản ghi nhớ 14 điểm nhằm ổn định khu vực. Hai bên thảo luận về việc nới lỏng trừng phạt và kích hoạt quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.620.000 tỷ đồng) cho Iran.

Đặc phái viên Steve Witkoff nỗ lực khôi phục tiến trình đàm phán sau khi trì hoãn

Ngày 20/6, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã tới Thụy Sĩ để hội quân cùng ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump. Phái đoàn Mỹ đang nỗ lực nối lại các cuộc thảo luận kỹ thuật vốn bị gián đoạn vào phút chót do căng thẳng quân sự. Cùng lúc đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đang trên đường tới khu nghỉ dưỡng Buergenstock để chuẩn bị cho các phiên họp quan trọng. Động thái này diễn ra ngay sau khi Israel và lực lượng Hezbollah chính thức đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Li Băng. Sự hiện diện của các quan chức cấp cao thắp lên hy vọng về một hiệp ước hòa bình trực tiếp nhằm chấm dứt vĩnh viễn các xung đột vũ trang.

Các cuộc đối thoại trực tiếp được giới quan sát đánh giá là bước đi then chốt để ổn định tình hình an ninh tại Trung Đông. Washington kỳ vọng việc ký kết thỏa thuận sẽ giúp thông suốt tuyến đường hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz. Điều này không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu mà còn giảm bớt các áp lực kinh tế do đứt gãy chuỗi cung ứng. Cả Mỹ và Iran đều thể hiện thiện chí tiến tới một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài trên mọi mặt trận quân sự. Mặc dù vậy, phía Israel khẳng định họ không tham gia vào các điều khoản cụ thể đang được thảo luận tại Thụy Sĩ.

Lộ trình giải ngân quỹ tái thiết và cơ chế kiểm soát các hoạt động hạt nhân

Theo bản ghi nhớ được ký trực tuyến ngày 17/6, hai quốc gia sẽ có khoảng thời gian 60 ngày để tháo gỡ các bất đồng. Nội dung trọng tâm bao gồm việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế khắt khe đã áp đặt lên Tehran nhiều năm qua. Đổi lại, Iran cam kết thực hiện các bước đi minh bạch liên quan đến chương trình hạt nhân dưới sự giám sát của quốc tế. Thỏa thuận cũng quy định việc giải phóng hàng chục tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa tại các ngân hàng nước ngoài. Đặc biệt, Iran sẽ được phép nối lại hoạt động xuất khẩu dầu mỏ ngay lập tức để khôi phục nguồn thu ngân sách.

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là việc thành lập quỹ tái thiết 300 tỷ USD (khoảng 7.620.000 tỷ đồng) cùng nhiều ưu đãi tài chính. Trong cuộc điện đàm ngày 19/6, Ngoại trưởng Abbas Araghchi khẳng định Mỹ phải chịu trách nhiệm nếu có bất kỳ vi phạm cam kết nào. Phía Thụy Sĩ xác nhận công tác chuẩn bị đàm phán kỹ thuật vẫn tiếp tục diễn ra bất chấp sự vắng mặt của Phó Tổng thống JD Vance. Các bên đang hướng tới một thỏa thuận khu vực bền vững thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết tạm thời. Đây được coi là cơ hội lịch sử để thay đổi diện mạo kinh tế và chính trị tại khu vực này.

Đỗ Vân (tổng hợp)

Từ Khóa: