WASHINGTON/TEHRAN – Mỹ cho biết đã phá hủy ba tàu dầu Iran bị cáo buộc hỗ trợ tài chính cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong khi Tehran tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một tàu sân bay và một tàu khu trục Mỹ, đánh dấu một đợt leo thang mới trên vùng Vịnh.

Rạng sáng 06/9 theo giờ Hà Nội, IRGC thông báo lực lượng Không gian vũ trụ của họ đã khai hỏa nhiều tên lửa đạn đạo vào hai tàu chiến Mỹ mà Tehran cho rằng đang “quấy rối tàu Iran”, đồng thời khẳng định các mục tiêu phải rút lui khỏi khu vực. Trái lại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các tàu bị nhắm bắn nhưng nói rằng toàn bộ đòn tấn công đã được né tránh và không có thương vong.

Một ngày trước đó, CENTCOM tuyên bố đã đánh trúng ba tàu dầu Iran mà Washington cho là thuộc “đội tàu bóng tối”, mạng lưới bị cáo buộc tạo nguồn tài chính cho IRGC. Hai diễn biến liên tiếp cho thấy giai đoạn tạm lắng kéo dài khoảng một tháng đã kết thúc bằng các hành động quân sự mới từ cả hai phía.

Cuộc đối đầu hiện nay bắt nguồn từ đợt xung đột bùng phát mạnh từ cuối tháng 02/2026, khi Tổng thống Donald Trump phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn phối hợp cùng Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự, chính phủ và hạ tầng của Iran. Dù hai bên từng tiến hành đàm phán vào tháng 6 dựa trên một bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt giao tranh, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn và eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng quan trọng.

Đầu tháng 9, Mỹ mở các đợt tấn công nhằm vào cơ sở của IRGC để đáp trả việc Iran đe dọa triển khai thủy lôi tại Hormuz. Việc Washington đánh chìm tàu dầu Iran và Tehran tuyên bố bắn tên lửa vào tàu sân bay Mỹ cho thấy chuỗi hành động trả đũa đang tiếp tục được đẩy lên nấc thang mới khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở sự khác biệt trong cách hai bên mô tả cùng một sự kiện. Iran tuyên bố tàu sân bay và tàu khu trục Mỹ bị hư hại và phải rời khu vực, trong khi CENTCOM khẳng định các tàu chiến đã “né được mọi đòn tấn công” và không ghi nhận tổn thất nào.

Tàu sân bay Mỹ hoạt động tại vùng Vịnh, khu vực Iran tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhắm tới. (Ảnh minh họa: MUC)

Theo giới quan sát, việc Iran công khai lựa chọn tàu sân bay Mỹ làm mục tiêu của tên lửa đạn đạo đã phản ánh mức độ rủi ro mà Tehran sẵn sàng chấp nhận trong giai đoạn hiện nay. Ông Danny Citrinowicz, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS), nhận định Iran đang trực tiếp đe dọa các khí tài quân sự trọng yếu của Mỹ theo cách mà trước đây nước này thường tránh thực hiện.

Những đánh giá mới từ phía Mỹ cũng làm nổi bật một nghịch lý khác của cuộc chiến. Báo cáo tình báo được New York Times tiếp cận cho thấy sau sáu tháng giao tranh, Iran không suy yếu như nhiều dự đoán ban đầu mà đang thể hiện tâm thế tự tin hơn.

Hạ nghị sĩ Jason Crow, thành viên Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, nói với New York Times rằng “Iran đang nhìn tình hình của họ khá lạc quan”, dù quốc gia này đã chịu nhiều thiệt hại đáng kể. Cùng thời điểm, khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy chỉ 25% người Mỹ cho rằng cuộc chiến đáng với cái giá phải trả, phản ánh áp lực chính trị ngày càng gia tăng đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.

Khi cả Washington và Tehran đều tin rằng thời gian đang đứng về phía mình, khoảng cách giữa những tuyên bố chiến thắng và thực tế trên chiến trường tiếp tục là yếu tố khiến triển vọng xuống thang của cuộc xung đột trở nên khó đoán định.

Minh Tâm (tổng hợp)

Từ Khóa: