Cán bộ Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng (Gia Lai) đã phát hiện bốn cây kim giao núi đất cổ thụ, đường kính trung bình 1,7m và cao trên 50m, được xác định lớn nhất Việt Nam.

Bốn cây kim giao núi đất này nằm tại tiểu khu 37, xã Sơn Lang, tỉnh Gia Lai, được ghi nhận qua các đợt tuần tra năm 2023 và 2026. Đây là loài cây lá kim quý hiếm, được Sách đỏ Việt Nam xếp vào nhóm sắp nguy cấp, nên phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với công tác bảo tồn nguồn gen.

Năm 2023, anh Nguyễn Văn Tây, điều phối dự án của Hội Động vật học Frankfurt tại Việt Nam, cùng lực lượng bảo vệ rừng dừng chân nghỉ trưa trong một chuyến điều tra động vật tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng. Nhóm phát hiện nhiều quả màu đen rụng dưới đất và xác định đây là kim giao núi đất (Nageia wallichiana).

So với các cây gỗ lớn khác trong rừng nguyên sinh, những cây kim giao núi đất này cao hơn 50m và vượt hẳn tán rừng, khiến đoàn khảo sát bất ngờ về kích thước. Anh Tây nhận định: “Kim giao tái sinh trong tự nhiên không phải hiếm, song những cây mẹ có kích thước lớn như tại Kon Chư Răng lại rất hiếm gặp. Nhiều khả năng vẫn còn những cây mẹ lớn khác chưa được phát hiện”.

Đến tháng 4, anh Tây cùng ông Nguyễn Văn Tứ, Phó Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, và lực lượng bảo vệ rừng tiếp tục phát hiện thêm 3 cây mẹ có kích thước lớn trong một chuyến khảo sát khác. Dưới tán những cây cổ thụ này còn ghi nhận nhiều cây con đang tái sinh tự nhiên.

Tính đến nay, lực lượng tuần tra đã phát hiện tổng cộng 4 cây kim giao núi đất tại tiểu khu 37, thuộc lâm phần Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng quản lý. Ông Nguyễn Hồng Quân, Quyền Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, cho biết đây là những cây mẹ có đường kính trung bình 1,7m, cao trên 50m, lớn nhất từng được ghi nhận tại Việt Nam.

Ông Tứ cho biết quần thể kim giao núi đất nằm sâu trong rừng nguyên sinh, địa hình hiểm trở và gần như tách biệt với con người, nên lực lượng khảo sát phải băng rừng, lội suối gần một ngày mới tiếp cận được vị trí này.

Ông Quân cho hay: Ngay khi phát hiện, đơn vị đã chụp ảnh, xác định tọa độ, đo đạc các chỉ số sinh trưởng để hoàn thiện hồ sơ đề xuất công nhận quần thể cây di sản, phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu.

Ông Tứ nhận định: “Việc phát hiện quần thể cây mẹ có kích thước lớn tại Kon Chư Răng được xem là tư liệu khoa học đặc biệt quan trọng nhằm bổ sung dữ liệu về phân bố, cấu trúc quần thể và nguồn gen của loài trong hệ sinh thái”.

Theo ông Quân, kim giao núi đất là một trong 15 loài cây lá kim đã ghi nhận tại Tây Nguyên và phân bố ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước, nhưng đang suy giảm di truyền, chỉ còn lại những cây tái sinh hoặc có đường kính nhỏ. Ông nhấn mạnh: Ở Việt Nam, loài này được xếp vào mức sắp tuyệt chủng. Do đó, việc bảo tồn hiệu quả nguồn gen loài kim giao núi đất là nhiệm vụ cấp bách đặt ra cho các nhà nghiên cứu và lực lượng quản lý, bảo vệ rừng”.

Nguyễn Hiệp (Tổng hợp)

Từ Khóa: