Philippines khởi động điều tra tự vệ với gạo nhập khẩu, nhưng giới chuyên gia khẳng định đây chỉ là đòn tâm lý không gây hại cho gạo Việt.

Gạo Việt và động thái xoa dịu nông dân của Philippines

Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) vừa chính thức khởi động cuộc tấn công sơ bộ về các giải pháp tự động bảo vệ mặt hàng Bình nhập khẩu. Giai đoạn xem xét kéo dài từ năm 2020 đến tháng 8/2025, dựa trên những báo cáo lực lượng cho thấy sự gia tăng khối lượng hàng nhập ngoại trừ nguy hiểm nghiêm trọng đối với sản phẩm nội địa chuyên ngành. Theo quy trình pháp lý, nếu các kết luận ban đầu khẳng định có thiệt hại, Ủy ban Thuế quan nước này sẽ tiếp tục tiến hành một cuộc điều tra chính thức trên diện rộng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia thị trường, đây thực chất là một bước đi mang tính chính trị nhằm trấn an dư luận và nhóm cử tri là nông dân trồng lúa. Trước các cuộc xung đột ở Trung Đông, giá gạo nội địa nước này rất thấp người sản xuất địa phương không hài lòng. Do đó, việc mở cuộc điều tra được xem như giải pháp xoa dịu trong bối cảnh Chính phủ nước này đang loay hoay giữa mục tiêu tăng giá mua lúa lúa cho nông dân và giảm giá bán gạo cho người tiêu dùng.

Cốt lõi của vấn đề nằm ở công việc chi phí canh tác tại Philippines quá cao, dẫn đến lợi nhuận thấp và tạo ra nội địa mất lợi thế cạnh tranh trước hàng nhập khẩu. Sự biến động giá cả ở đây thực tế chỉ đi theo quy luật thị trường và xu hướng chung của thế giới. Trong những giai đoạn nguồn cung toàn cầu khan hiếm,trong giai đoạn El Nino (năm 2023 – 2024), giá gạo tại Philippines tăng mạnh, nhưng khi nguồn cung dồi dào thì giá lại thiết lập giảm sâu theo mặt bằng chung.

Gạo Việt giữ vững vị trí nhờ nhu cầu tiêu thụ cực lớn

Thực tế cho thấy các rào cản kỹ thuật hay chính sách thuế khó có thể ngăn cản dòng chảy của gạo ngoại vào thị trường Philippines. Trong hai tháng đầu năm 2026, quốc gia này đã nhập khẩu tới 820.000 tấn gạo, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước và vượt 220.000 tấn dù đang áp dụng hạn ngạch hàng tháng và nâng thuế nhập khẩu từ 15% lên 35%. Số lượng này vượt quá kế hoạch ban đầu, chứng minh cho công việc nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức rất cao và không thể thay thế.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, cuộc điều tra này được dự báo sẽ không gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến hoạt động kinh doanh. Hiện nay, gạo Việt Nam sử dụng hơn 80% thị phần nhập khẩu tại Philippines nhờ ưu thế vượt trội về chất lượng hỗn hợp giá thành cạnh tranh. Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết đã nắm bắt thông tin và sẵn sàng phân phối hợp lý, đồng phát quảng bá doanh nghiệp cần tỉnh táo trước những thông tin mang tính định hướng thị trường.

Các dự báo thời hạn từ các tổ chức quốc tế cũng cố gắng bổ sung thêm niềm tin cho sự phát triển triển vọng xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian tới. Trong khi Philippines cung cấp sản lượng nhập khẩu khoảng 3,8 triệu tấn trong năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ lại cung cấp số lượng cao hơn, lên tới 4,1 triệu tấn. Nhu cầu này có thể đạt kỷ 5,1 triệu tấn vào năm 2027, khẳng định vai trò trọng yếu của nguồn cung gạo Việt trong việc đảm bảo an ninh lương thực cho quốc gia này.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: