Vịnh Oman – Hải quân Mỹ tấn công tàu container M/V Vela Nova mang cờ Panama, khiến Washington tuyên bố nắm quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong khi Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn.

Hôm thứ Ba (11/8), một trực thăng MH-60 của Hải quân Mỹ đã tấn công tàu container này tại Vịnh Oman, ngay sau đó Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ “kiểm soát hoàn toàn” eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ có hành động quân sự nếu Iran tiếp tục chống lại Washington. Về phía Iran, giới chức Tehran chưa đưa ra bình luận chính thức, còn phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei, trả lời phỏng vấn kênh Press TV, chỉ trích các lệnh trừng phạt của Mỹ là “bất hợp pháp”.

Cuộc tấn công nhằm vào tàu hàng đang tiến gần cảng của Iran đã làm phức tạp thêm tuyên bố về một “chiến thắng chiến lược” mà Tehran từng đưa ra tại eo biển này. Tờ Vatan Emrooz của Iran cho rằng việc Mỹ chọn tấn công một tàu thương mại ở ngoài khơi, thay vì áp sát trực tiếp vùng biển do Iran phòng thủ, phản ánh sự dè chừng về mặt chiến thuật của Washington.

Nhưng tuyên bố “kiểm soát hoàn toàn” của ông Trump lại cho thấy một thực tế khác hẳn: sức ép quân sự vẫn là công cụ chính mà Washington sử dụng để gây áp lực với Tehran. Điều này mâu thuẫn với một số đánh giá trước đó cho rằng Iran đã thành công trong việc chuyển trọng tâm đàm phán từ vấn đề hạt nhân sang quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược.

Đằng sau cuộc đối đầu quân sự là những tổn thất kinh tế ngày càng lớn. Theo tờ Donya-ye Eghtesad, giá dầu tăng cao và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh trên biển đang tác động đến thị trường khu vực, trong khi hoạt động hàng không qua Vịnh Ba Tư liên tục bị gián đoạn hoặc phải chuyển hướng.

Các vụ tấn công gần khu vực Bab el-Mandeb càng làm dấy lên lo ngại rằng tình trạng gián đoạn hàng hải có thể lan rộng ra ngoài phạm vi Hormuz, đe dọa các tuyến thương mại quan trọng của khu vực.

Nhìn vào toàn cảnh, cả Washington lẫn Tehran đều khó chứng minh được tuyên bố chiến thắng của mình. Mỹ cho thấy khả năng triển khai sức mạnh quân sự quanh bờ biển Iran, nhưng Tehran vẫn duy trì được sức ép trên biển và biến Hormuz thành một yếu tố mặc cả chiến lược — cuộc tranh chấp tại tuyến hàng hải này vì vậy vẫn chưa ngã ngũ.

Hà Lê (tổng hợp)

Từ Khóa: