Ngày 15/5/2026, đề xuất sửa Luật Đất đai được trình Chính phủ nhằm siết chặt quy định bồi thường, tái định cư đối với những giao dịch sau thông báo thu hồi.

Sửa Luật Đất đai để ngăn chặn tình trạng đầu cơ gom đất

Vào ngày 15/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ phương án điều chỉnh quyền của người sử dụng đất sau khi có thông báo thu hồi dự án. Nội dung này tập trung vào việc ngăn chặn các hành vi mua bán đất nhằm mục đích “đón đền bù”. Đây là vấn đề gây nhức nhối khi làm tăng chi phí giải phóng mặt bằng của nhà nước.

Theo dự thảo mới, các cá nhân hoặc tổ chức nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất sau mốc thời gian thông báo thu hồi chỉ được hưởng quyền lợi tương đương chủ cũ. Quy định này nhằm triệt tiêu động cơ trục lợi từ chênh lệch giá bồi thường, vốn thường tăng cao sau quy hoạch. Điều này giúp đảm bảo sự công bằng cho những người dân chấp hành sớm các chủ trương bồi thường.

Thực trạng cho thấy, từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, tình trạng gom đất nông nghiệp chờ đền bù diễn ra phức tạp quanh các khu vực hạ tầng trọng điểm. Việc mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp đã bị một số nhóm lợi ích lợi dụng để đầu cơ ngắn hạn. Hệ quả là giá đất bị đẩy lên cao, gây khó khăn cho việc triển khai các dự án đầu tư công.

Giải pháp minh bạch thông tin và công cụ tài chính

Các chuyên gia cho rằng cần xác lập rõ mốc thời gian pháp lý để quản lý giao dịch mà không xâm phạm quyền tài sản chính đáng của công dân. Sau khi công bố quy hoạch, mọi thay đổi về chủ sở hữu sẽ không làm phát sinh thêm nghĩa vụ bồi thường của nhà nước. Cách tiếp cận này vừa giữ tính thông suốt cho thị trường, vừa hạn chế rủi ro bong bóng giá.

Bên cạnh đó, việc công khai dữ liệu quy hoạch theo thời gian thực được coi là giải pháp căn cơ để bảo vệ các nhà đầu tư cá nhân. Khi thông tin được minh bạch, sự chênh lệch lợi thế giữa nhóm đầu cơ và người dân sẽ bị xóa bỏ. Điều này ngăn chặn tình trạng “đi trước đón đầu” dựa trên các mối quan hệ không chính thức, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng hơn.

Cuối cùng, giới phân tích đề xuất bổ sung các công cụ tài chính như thuế đối với những giao dịch bất động sản ngắn hạn sau quy hoạch. Việc kết hợp giữa mệnh lệnh hành chính và điều tiết kinh tế sẽ giúp thị trường vận hành ổn định trong dài hạn. Đây là hướng đi cần thiết để nguồn lực đất đai được tập trung vào các hoạt động sản xuất kinh doanh thực chất.

Theo: CafeF

Từ Khóa: