Các buổi tập huấn kỹ năng dưới nước giúp nhiều học sinh Nghệ An tự cứu mình và bạn bè khi đối mặt với dòng chảy xa bờ hay lũ quét bất ngờ tại địa phương.

Kỹ năng phòng chống đuối nước giúp nam sinh thoát dòng chảy xa bờ

Vào giữa tháng 5 vừa qua, em Nguyễn Văn Nam, học sinh lớp 8 tại phường Cửa Lò, cùng nhóm bạn tắm biển tại một bãi tắm phụ thì bất ngờ bị dòng chảy xa bờ cuốn ra cách bờ hơn 20 mét. Đây là hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm, có thể khiến ngay cả người lớn cũng rơi vào trạng thái hoảng loạn nếu không có kinh nghiệm xử lý. Thay vì cố bơi ngược dòng để vào bờ, Nam đã nhớ lại những kiến thức an toàn đã được học trước đó.

Nam lập tức trấn an các bạn và hướng dẫn mọi người bơi song song với bờ biển để thoát khỏi vùng nước xiết, sau đó mới thả nổi người và ra hiệu cầu cứu. Nhờ giữ được sự bình tĩnh và duy trì thể lực tốt, nhóm học sinh đã cầm cự được cho đến khi lực lượng cứu hộ phát hiện và ứng cứu kịp thời. Hành động xử lý đúng kỹ thuật của Nam được xem là yếu tố quyết định giúp cả nhóm thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc.

Theo Thiếu tá Lương Hồng Quân, Phó Đồn trưởng nghiệp vụ Đồn Biên phòng Cửa Lò – Bến Thủy, khu vực đơn vị quản lý có đường bờ biển dài 26km với nhiều cửa lạch và dòng chảy phức tạp. Ông nhận định rằng dù nhiều trẻ em vùng biển biết bơi từ sớm, nhưng phần lớn vẫn thiếu các kỹ năng nhận diện khu vực rủi ro. Khi thấy bạn gặp nạn, trẻ thường có tâm lý lao xuống cứu theo bản năng, dẫn đến nguy cơ xảy ra tai nạn kép rất cao.

Kỹ năng phòng chống đuối nước từ những buổi học bên bờ suối

Tại xã vùng biên Tam Thái, môi trường sông nước lại mang những đặc thù khác biệt khi trẻ em thường xuyên tiếp xúc với dòng sông Lam và các khe suối dốc. Nhiều em nhỏ tại đây phải tự lập từ sớm, thường xuyên đi lại qua sông suối trong khi cha mẹ bận làm nương rẫy dài ngày. Sự thiếu giám sát của người lớn cùng với đặc điểm nước chảy xiết từ thượng nguồn khiến nguy cơ đuối nước luôn thường trực, nhất là vào mùa mưa lũ.

Để ứng phó với thực tế này, các nhân viên biên phòng và đoàn thanh niên đã tổ chức các buổi giáo dục trực quan ngay tại các bờ khe suối. Thay vì chỉ giảng dạy lý thuyết, học sinh được trực tiếp hướng dẫn cách nhận biết các vùng nước xoáy, cách sử dụng áo phao và các vật dụng nổi có sẵn trong tự nhiên. Những bài học thực địa này giúp các em dễ dàng ghi nhớ và hình thành phản xạ tự nhiên khi đối mặt với sự cố.

Hiệu quả của phương pháp này đã được chứng minh qua vụ việc một nhóm 4 học sinh cứu bạn tại bản Xốp Nậm vào tháng 6/2025. Khi một thành viên bị lũ quét cuốn ra vùng nước sâu, các bạn đi cùng đã không nhảy xuống cứu mà nhanh trí dùng can nhựa và cành cây khô ném cho bạn bám vào. Nhờ áp dụng đúng phương pháp cứu đuối gián tiếp, nhóm học sinh đã giúp bạn mình trụ vững cho đến khi người lớn đến hỗ trợ đưa lên bờ an toàn.

Sự thay đổi nhận thức của học sinh tại các vùng trọng điểm

Trong các chương trình đào tạo, nội dung được học sinh quan tâm nhất là kỹ thuật sơ cứu nạn nhân và phương pháp cứu người mà không cần tiếp xúc trực tiếp. Các em được thực hành kỹ thuật ép tim ngoài lồng ngực, hà hơi thổi ngạt và cách ném dây cứu sinh dưới sự hướng dẫn của cán bộ quân y. Việc trang bị kiến thức y tế cơ bản giúp học sinh chủ động hơn trong việc xử lý các tình huống khẩn cấp tại cộng đồng.

Cô Phan Thị Thu Hải, Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Thủy, nhận xét rằng nhận thức của học sinh về an toàn sông nước đã có những chuyển biến tích cực. Trước đây, nhà trường luôn lo ngại trước tính hiếu động của học sinh khi mùa hè đến, nhưng hiện nay các em đã biết nhắc nhở nhau tránh xa các khu vực có biển cảnh báo. Sự phối hợp giữa nhà trường và lực lượng chức năng đã tạo ra một mạng lưới bảo vệ an toàn cho trẻ em.

Theo thống kê tại xã Tam Thái, trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đã có 5 đợt truyền thông được thực hiện cho gần 650 lượt học sinh. Bên cạnh việc giáo dục, các đơn vị còn tiến hành cắm thêm biển báo tại các khu vực nguy hiểm và tặng áo phao cho những em thường xuyên phải đi học qua sông. Những nỗ lực này hướng tới mục tiêu giảm thiểu tối đa các vụ tai nạn đuối nước và xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ em vùng cao.

Hà Lê (tổng hợp)