Việc Trung Quốc tăng mua dầu thô Canada vượt mặt Mỹ khiến Ottawa hủy kế hoạch tư nhân hóa siêu đường ống Trans Mountain, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn lợi kinh tế.

Trung Quốc trở thành khách hàng lớn nhất của dầu thô Canada

Tác động từ việc vận hành dự án mở rộng Trans Mountain (TMX) đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện xuất khẩu năng lượng của Canada. Theo dữ liệu thực tế, từ khi khai trương đến mùa xuân năm 2025, lượng dầu vận chuyển sang Trung Quốc đạt trung bình 207.000 thùng mỗi ngày, chính thức vượt qua mức 173.000 thùng mỗi ngày xuất sang Mỹ.

Đến tháng 10/2025, báo cáo ghi nhận khoảng 70% lượng dầu xuất khẩu từ bờ biển British Columbia đã được chuyển tới thị trường Trung Quốc. Sự chuyển dịch này giúp Canada lần đầu tiên sở hữu tuyến xuất khẩu dầu thuận lợi sang châu Á, thoát khỏi sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thị trường Mỹ trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Dự án TMX từng được chính phủ Canada quốc hữu hóa vào năm 2018 với giá 3,3 tỷ USD sau khi tập đoàn Kinder Morgan rút lui. Sau nhiều năm đội vốn, công trình hoàn thành vào năm 2024 với tổng chi phí 23 tỷ USD, nâng công suất vận chuyển lên 890.000 thùng mỗi ngày, gấp ba lần so với trước đây.

Tài sản chiến lược giữa biến động địa chính trị toàn cầu

Trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz đe dọa nguồn cung từ Trung Đông, giới chức Canada hiện xem TMX là một tài sản chiến lược cực kỳ quan trọng. Nhiều quốc gia châu Á đang ráo riết tìm kiếm nguồn cung thay thế ổn định hơn, biến Canada thành lựa chọn hàng đầu trên bản đồ năng lượng thế giới.

Hiện tại, giá dầu thô Canada đang tiến sát mốc 90 USD/thùng, mức sinh lời kỷ lục mà trước đây ít người dám kỳ vọng. Bà Elizabeth Wademan, người đứng đầu tổ chức sở hữu Trans Mountain, khẳng định an ninh năng lượng và lợi nhuận thực tế là lý do chính để chính phủ tiếp tục nắm giữ dự án này thay vì bán lại cho tư nhân.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách của Canada, khi ưu tiên lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia hơn các cam kết giảm phát thải trước đó. Tổng giám đốc IEA Fatih Birol nhận định Canada đang đứng trước “cơ hội vàng” để củng cố vị thế cường quốc dầu khí toàn cầu trong thời điểm thị trường thế giới đầy biến động.

Theo: Báo Cafef.

Từ Khóa: