Nghị định 185 yêu cầu trưởng thôn tổ dân phố phải thành thạo công nghệ thông tin. Đây là thay đổi lớn khi các địa phương tiến hành sáp nhập đơn vị cơ sở.

Điều kiện để trở thành trưởng thôn tổ dân phố theo nghị định mới

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 185/2026/NĐ-CP, thiết lập một khung pháp lý mới cho các đơn vị tự quản tại địa phương. Theo quy định này, thôn và tổ dân phố được xác định là các tổ chức tự quản của cộng đồng cư dân có chung địa bàn cư trú. Đây là cấp độ gần gũi nhất với đời sống thường nhật của người dân, nơi các sinh hoạt cộng đồng và việc thực thi pháp luật được triển khai trực tiếp.

Tiêu chuẩn để đảm nhiệm vai trò người đứng đầu tại đây đã có những thay đổi đáng kể so với trước. Ứng viên phải là công dân Việt Nam, cư trú thường xuyên tại địa phương và từ 21 tuổi trở lên, trong đó độ tuổi lao động được ưu tiên. Bên cạnh yêu cầu về sức khỏe, người ứng cử cần có uy tín trong cộng đồng và bản thân cũng như gia đình phải duy trì lối sống chuẩn mực, chấp hành tốt các quy định hiện hành.

Một điểm mới đáng chú ý là sự xuất hiện của tiêu chí về năng lực chuyên môn và kỹ năng số. Người đảm nhiệm chức danh này hiện nay được khuyến khích có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu thực tế của địa phương. Đặc biệt, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trở thành điều kiện quan trọng để thực hiện các nhiệm vụ như lập kế hoạch, tổng hợp số liệu và gửi báo cáo định kỳ cho cấp quản lý.

Nhiệm kỳ và quy trình bầu cử tại các khu dân cư

Nhiệm kỳ hoạt động của người đứng đầu các đơn vị tự quản này được ấn định là 5 năm. Trong một số tình huống đặc biệt như sáp nhập đơn vị hành chính hoặc do thiên tai, dịch bệnh, thời gian này có thể được điều chỉnh rút ngắn hoặc kéo dài nhưng không quá 6 tháng. Nếu việc thay đổi nhiệm kỳ vượt quá khung thời gian này, chính quyền cấp xã phải báo cáo cấp tỉnh để xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng.

Quy trình lựa chọn nhân sự được thực hiện thông qua hình thức bầu cử dựa trên Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Trong trường hợp vị trí này bị khuyết hoặc trong giai đoạn chờ sáp nhập, chính quyền địa phương sẽ chỉ định nhân sự lâm thời. Người được chỉ định sẽ điều hành công việc trong thời gian tối đa là 6 tháng cho đến khi cuộc bầu cử chính thức được tổ chức theo đúng trình tự pháp luật.

Với việc thắt chặt các tiêu chí về quy mô hộ gia đình, dự kiến nhiều đơn vị sẽ phải tiến hành sáp nhập trong thời gian tới. Điều này đặt ra áp lực lớn lên vai trò của người quản lý khi địa bàn và số lượng cư dân cần theo dõi sẽ tăng lên đáng kể

Theo: Báo Dân trí