Mỗi năm Việt Nam ghi nhận 180.000 ca ung thư mới. Tỷ lệ bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn chiếm 80%, gây thách thức lớn cho công tác điều trị y tế.

Ung thư tại Việt Nam đang trở thành gánh nặng y tế lớn

Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật diễn ra ở Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM vào ngày 15/5, giới chuyên môn đã đưa ra những cảnh báo quan trọng về tình trạng bệnh lý ác tính hiện nay. Tiến sĩ, bác sĩ Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc bệnh viện, cho biết mỗi năm cả nước ghi nhận khoảng 180.000 trường hợp mắc mới và 120.000 người không qua khỏi vì ung thư. Thách thức này càng trở nên nặng nề hơn khi dân số đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh cùng sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.

Với quy mô dân số đã vượt ngưỡng 100 triệu người, tuổi thọ trung bình của người dân đạt khoảng 73,3 tuổi, tăng nhẹ so với hai thập kỷ trước. Tuy nhiên, sự gia tăng về tuổi thọ lại đi kèm với áp lực lớn lên hệ thống y tế khi chi phí dành cho lĩnh vực này đã chiếm gần 5% tổng sản phẩm quốc nội. Tình trạng này đòi hỏi những chiến lược ứng phó dài hạn để đảm bảo chất lượng chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng trong tương lai.

Theo dự báo, Việt Nam sẽ chính thức trở thành quốc gia có dân số già từ năm 2025 với hơn 11% dân số trên 60 tuổi. Khi cấu trúc dân số thay đổi, các bệnh lý mạn tính và đặc biệt là ung thư sẽ tiếp tục gia tăng, trở thành một trong những vấn đề nan giải nhất của ngành y tế. Việc chuẩn bị nguồn lực và cơ sở hạ tầng để đối mặt với làn sóng bệnh tật này hiện đang là ưu tiên hàng đầu của các cơ quan chuyên môn.

TS.BS Diệp Bảo Tuấn chia sẻ về thực trạng ung thư tại Việt Nam. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tạp Chí Tri Thức).

Ung thư tại Việt Nam có tỉ lệ tử vong cao do tầm soát muộn

Hiện tại, ung thư đã trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai trong nước, chỉ sau các bệnh lý về tim mạch. Một thực tế đáng lo ngại là có đến 50% đến 80% bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi khối u đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn. Điều này không chỉ làm giảm cơ hội sống sót mà còn khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều cho người bệnh.

Thống kê cho thấy nam giới thường mắc các loại ung thư phổ biến như gan, phổi và dạ dày, với tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể so với nữ giới. Trong khi đó, các bệnh lý ung thư vú, phổi và đại trực tràng lại là những mối đe dọa hàng đầu đối với sức khỏe của phụ nữ Việt Nam. Sự khác biệt về mô hình bệnh tật giữa các giới tính đặt ra yêu cầu về các chương trình sàng lọc và truyền thông riêng biệt cho từng đối tượng cụ thể.

Tiến sĩ Diệp Bảo Tuấn cũng dẫn chứng rằng sau đại dịch Covid-19, ung thư đã vượt qua tim mạch để trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu trên phạm vi toàn cầu. Mỗi ngày, thế giới ghi nhận hơn 26.000 người qua đời vì căn bệnh này, con số này đã chính thức vượt qua số ca tử vong do các bệnh về tim mạch. Những dữ liệu này cho thấy ung thư đang nổi lên như một cuộc khủng hoảng y tế công cộng cần được quan tâm đặc biệt tại Việt Nam.

Giải pháp phòng ngừa và hy vọng từ bảo hiểm y tế

Các chuyên gia y tế khẳng định rằng có tới hai phần ba số ca mắc ung thư có nguồn gốc từ các yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt. Mô hình kiểm tra sức khỏe chủ động từ Nhật Bản, nơi con người được chăm sóc như những con tàu cần bảo trì định kỳ, là bài học quý giá cho Việt Nam. Triết lý này nhấn mạnh rằng ngay cả khi chưa có biểu hiện bệnh, việc thăm khám thường xuyên vẫn là yếu tố sống còn để phát hiện sớm.

Việc thay đổi lối sống như từ bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Ngoài ra, người dân cần thận trọng với các loại thực phẩm bảo quản lâu ngày hoặc lên men vì chúng có thể chứa các hoạt chất gây hại nếu sử dụng thường xuyên. Tầm soát sớm theo từng nhóm nguy cơ dựa trên độ tuổi và giới tính sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Bên cạnh công tác phòng ngừa, việc mở rộng khả năng tiếp cận thuốc điều trị thông qua bảo hiểm y tế cũng đang được tích cực triển khai thực hiện. Dự thảo mới về danh mục thuốc được chi trả đang được xây dựng nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho bệnh nhân khi điều trị tại các bệnh viện chuyên khoa. Trong tương lai gần, nhiều loại thuốc đặc trị có thể được bảo hiểm hỗ trợ từ 50% đến 70%, mở ra hy vọng mới cho hàng ngàn gia đình.

Theo: Tạp Chí Tri Thức

Từ Khóa: