Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam tại TP Cần Thơ vừa hoàn tất xuất khẩu lô cá rô phi phi lê đầu tiên sang Nhật Bản để chế biến sushi, sashimi, sau 6 tháng chuẩn bị quy trình.

Kết quả này đến từ việc doanh nghiệp đầu tư bài bản vào quy trình nuôi và chế biến theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng. Lô hàng được xuất đi trong tháng 7, đánh dấu bước tiến của một ngành hàng đang tăng trưởng nhanh trong thủy sản Việt Nam.

Theo ông Võ Văn Phục, Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam, sản phẩm khi đưa vào thị trường Nhật Bản đã nhận phản hồi tốt từ khách hàng về chất lượng và hương vị. Doanh nghiệp dự kiến mở rộng xuất khẩu sang Mỹ, Canada trong thời gian tới, song song với việc tăng diện tích nuôi.

Để đạt được kết quả này, doanh nghiệp đã mất khoảng 6 tháng xây dựng quy trình nuôi và chế biến đáp ứng tiêu chuẩn thị trường cao cấp. Đây không phải một bước đi ngẫu nhiên, mà là kết quả của việc kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc trong suốt chuỗi sản xuất.

“Chất lượng cá rô phi sau khi phi lê và chế biến thành các sản phẩm giá trị gia tăng được nhiều khách hàng quốc tế khen ngợi. Do đó, chúng tôi sẽ mở rộng diện tích nuôi để đáp ứng nhu cầu thị trường, đồng thời đảm bảo truy xuất nguồn gốc nguyên liệu”, ông Phục cho biết.

Số liệu ngành cho thấy đây không phải trường hợp cá biệt. Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả nước đạt 62 triệu USD, tăng hơn 100% so với cùng kỳ năm trước, còn Brazil vẫn là thị trường lớn nhất với 34 triệu USD trong 5 tháng, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch.

Nguyên nhân của xu hướng này nằm ở sự thay đổi điều kiện sản xuất toàn cầu. Biến đổi khí hậu khiến nhiều quốc gia gặp khó khi nuôi cá trên biển do tỷ lệ hao hụt tăng và chi phí sản xuất cao hơn, trong khi vùng nước lợ ven biển Việt Nam vẫn giữ được điều kiện thuận lợi cho cá rô phi.

Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên không tự chuyển thành khả năng tiếp cận thị trường khó tính như Nhật Bản. Toàn bộ chuỗi sản xuất, từ con giống, vùng nuôi, thu mua đến chế biến, xuất khẩu, đều phải tuân thủ Luật Thủy sản, luật sửa đổi bổ sung và các nghị định, thông tư liên quan đến thú y, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc.

Cụ thể, các cơ sở nuôi phải đăng ký vùng nuôi, ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý việc sử dụng thức ăn và thuốc thú y, đồng thời thực hiện quy định phòng chống dịch bệnh, quan trắc môi trường. Doanh nghiệp xuất khẩu cũng phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ nguyên liệu và quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu kiểm soát chất lượng từ cơ quan quản lý lẫn thị trường nhập khẩu.

Đây là nền tảng giúp cá rô phi Việt Nam có cơ hội đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và tính minh bạch tại các thị trường như Nhật Bản, Mỹ hay Liên minh châu Âu. Trách nhiệm không dừng ở khâu chế biến, mà trải dài từ con giống đến bàn ăn của người tiêu dùng nước ngoài.

Trên thực tế, hạ tầng sản xuất trong nước đang được mở rộng để đón đầu nhu cầu này. Ông Đỗ Ngọc Tài, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tài Kim Anh, cho biết doanh nghiệp đã khởi công nhà máy chế biến cá rô phi tại khu công nghiệp An Nghiệp, tỉnh Sóc Trăng, hoạt động từ giữa năm 2025 với công suất khoảng 200 tấn/ngày.

Năm 2025, sản lượng cá rô phi cả nước đạt khoảng 420.000 tấn, tăng 33% so với năm trước. Việt Nam hiện có khả năng sản xuất khoảng 1,4 tỷ con giống mỗi năm và khoảng 510 cơ sở chế biến thủy sản đủ điều kiện xuất khẩu, tạo nền tảng cho các sản phẩm chế biến sâu phục vụ thị trường quốc tế.

Vũ Quyến (tổng Hợp).