Nghệ An, Hà Nội – Một phòng khám tại Nghệ An đang bị cơ quan điều tra làm rõ hành vi bị cáo buộc bơm sữa đậu nành vào cơ thể bệnh nhân để tạo giả dịch mủ, trong khi tại Hà Nội, nhiều sinh viên ngành y bị phản ứng gay gắt vì phát ngôn phản cảm trên mạng xã hội.
- Bão Noul đạt cấp 10 trên Biển Đông, dự báo còn tiếp tục mạnh lên
- Một người tử vong sau bữa canh khoai tây mọc mầm ở Nghệ An
- Cựu bí thư Vĩnh Phúc nộp đủ 48 tỷ đồng tiền hưởng lợi bất chính
Ở Nghệ An, cơ quan chức năng cáo buộc phòng khám dùng thủ thuật tạo dịch mủ giả để tư vấn điều trị với chi phí cao cho bệnh nhân. Cùng lúc, tại Hà Nội, hai sinh viên ngành Y khoa Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội livestream với lời lẽ phản cảm trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, còn một sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội bị lan truyền đoạn nội dung dọa dẫm bệnh nhân bằng những lời như “lấy trật ven ba lần”, “xếp giường xấu”.
Các vụ việc có tính chất khác nhau: một bên là hành vi bị điều tra với dấu hiệu vi phạm pháp luật, một bên là phát ngôn thiếu chuẩn mực của sinh viên đang học nghề. Nhưng cả hai đều chạm vào cùng một câu hỏi: đạo đức nghề nghiệp của người làm trong ngành y, vốn được xem là điều kiện tiên quyết của nghề, đang được thực hành ra sao trên thực tế.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Hòa cho rằng đây là những trường hợp cá biệt, không thể đánh đồng với hàng trăm nghìn cán bộ y tế và sinh viên đang tận tụy cống hiến mỗi ngày. Ông dẫn lại lời dạy “Lương y như từ mẫu” như kim chỉ nam của người hành nghề y, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận không chỉ sinh viên mà cả một số bác sĩ, nhân viên y tế cũng từng có hành vi làm giảm sút hình ảnh người thầy thuốc. “Không phải báo động đến mức phủ nhận cả ngành, nhưng rõ ràng cần có sự chấn chỉnh nghiêm túc”, ông nói.
Ông Hòa cũng đặt vấn đề về đầu vào đào tạo: nhiều trường đại học chuyên ngành y có điểm chuẩn rất cao, trong khi một số trường đa ngành mở ngành y lại tuyển sinh với mức điểm thấp hơn đáng kể. Ông đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Y tế rà soát công tác tuyển sinh và đào tạo với các ngành sức khỏe, đồng thời cho rằng quá trình tuyển chọn cần chú ý hơn đến rèn luyện và ý thức của học sinh thay vì chỉ dựa vào điểm số. “Ngành y là ngành đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Ngoài kiến thức, cần quan tâm nhiều hơn đến phẩm chất, ý thức trách nhiệm của người học”, ông nói.
Từ góc độ cơ sở đào tạo, TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TPHCM – đơn vị đào tạo ngành Dược, cho biết các ngành khối sức khỏe đều có học phần về y đức và đạo đức nghề nghiệp, cùng các hoạt động phổ biến pháp luật, quy tắc ứng xử ngoài chương trình chính khóa.
Nhưng ông cho rằng một vài học phần ở đại học là chưa đủ để hình thành đạo đức nghề nghiệp trọn vẹn. “Đạo đức là một khái niệm rất lớn. Nó không được hình thành chỉ trong vài năm đại học mà là cả một quá trình từ gia đình, nhà trường đến xã hội”, ông nói. Theo ông, khi một người đã tốt nghiệp có hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm không thể quy hết cho trường đại học, vì nhà trường chỉ đào tạo kiến thức, kỹ năng và định hướng, còn mỗi cá nhân phải tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình sau khi ra trường.
Một điểm đáng chú ý trong các vụ việc lần này là các đoạn clip đều do chính sinh viên đăng tải trên mạng xã hội. Điều đó cho thấy không ít người trẻ chưa ý thức đầy đủ rằng khi khoác áo blouse, họ không còn là một cá nhân bình thường trên không gian mạng, và một lời nói tưởng “đùa vui” hay “câu tương tác” có thể làm tổn thương người bệnh, ảnh hưởng uy tín bệnh viện. Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng nếu nội dung đăng tải vi phạm pháp luật, bôi nhọ hoặc gây ảnh hưởng xấu đến xã hội thì cần xử lý nghiêm theo quy định. “Mạng xã hội không thể là nơi muốn nói gì thì nói để câu view, câu like”, ông nhấn mạnh.
Cả hai người được phỏng vấn đều cho rằng giáo dục đạo đức không thể là trách nhiệm riêng của trường đại học, mà cần năm trụ cột cùng vận hành: gia đình hình thành nhân cách, nhà trường hoàn thiện tri thức và chuẩn mực nghề nghiệp, bệnh viện là môi trường rèn luyện, cơ quan quản lý ban hành chuẩn mực hành nghề, và bản thân mỗi sinh viên phải tự rèn luyện không ngừng. Với ngành y, nơi mỗi quyết định có thể liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người, y đức không thể chỉ là một học phần để thi lấy điểm, mà phải là giá trị được kiểm chứng trong từng ca trực, buổi thực tập và cả cách ứng xử trên mạng.
Nguyễn Lan (tổng hợp)