Nạn lừa đảo trực tuyến và bắt cóc tại Campuchia đã vượt ra ngoài khuôn khổ tội phạm thông thường, gây tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh quốc gia và làm phát sinh căng thẳng ngoại giao.

Áp lực quốc tế gia tăng sau các vụ việc nghiêm trọng

Hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Campuchia trong những năm gần đây đã phát triển với quy mô lớn, mang tính xuyên quốc gia và có tổ chức chặt chẽ. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, các đường dây này còn kéo theo tình trạng bắt cóc, cưỡng bức lao động, dẫn đến nhiều hệ lụy nhân đạo nghiêm trọng.

Hàn Quốc đã phản ứng cứng rắn sau hai vụ công dân nước này tử vong liên quan đến các trung tâm lừa đảo. Seoul quyết định cấm công dân đến một số khu vực tại Campuchia và xúc tiến kế hoạch hồi hương khoảng 1.000 người Hàn Quốc được cho là đang “làm việc” trong các cơ sở lừa đảo trực tuyến.

Cùng thời điểm, Mỹ và Anh đồng loạt phong tỏa tài sản của tập đoàn Prince Holding, do tỷ phú Chen Zhi đứng đầu. Động thái này được giới quan sát đánh giá là chưa từng có tiền lệ, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề lừa đảo trực tuyến tại Campuchia và tác động lan rộng đến quan hệ ngoại giao.

Vụ phong tỏa tài sản lớn nhất trong lịch sử tư pháp Mỹ

Theo các thông tin được công bố, khoảng 15 tỷ USD tài sản dưới dạng tiền điện tử của Prince Holding đã bị tịch biên tại Mỹ. Đây được xem là vụ tịch biên tư pháp lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, phản ánh quyết tâm của Washington trong việc trấn áp các tổ chức tội phạm quốc tế.

Chuyên gia về tội phạm có tổ chức Lindsey Kennedy, Giám đốc nghiên cứu Dự án Eyewitness, nhận định rằng việc Mỹ và Anh cùng lúc áp dụng biện pháp trừng phạt là một sự kiện “đặc biệt nghiêm trọng và chưa từng có tiền lệ”. Theo bà, điều này cho thấy mức độ can dự sâu rộng của các tập đoàn bị cáo buộc trong hoạt động lừa đảo xuyên biên giới.

Đáng chú ý, đây là lần hiếm hoi một nhân vật được coi là “ông trùm” trong ngành công nghiệp lừa đảo bị phanh phui không phải bởi chính quyền Campuchia, dù hình ảnh quốc gia này đang bị tổn hại nặng nề vì các hoạt động phi pháp nói trên.

Nghi vấn về thực tâm điều tra của chính quyền Phnom Penh

Trước đó, một thượng nghị sĩ Campuchia là Kok An cũng từng bị chính quyền Thái Lan phát lệnh truy nã và tịch biên tài sản, cùng với ba người con, với cáo buộc đứng đầu một trung tâm lừa đảo trực tuyến tại khu vực biên giới. Tuy nhiên, các vụ việc lớn liên quan đến nhân vật chủ chốt phần lớn đều do nước ngoài khởi xướng điều tra.

Người phát ngôn Bộ Nội vụ Campuchia Touch Sokhak giải thích rằng việc chưa bắt giữ được các “kẻ chủ mưu” là do mạng lưới tội phạm hoạt động tinh vi, núp bóng các doanh nghiệp hợp pháp. Lập luận này được đưa ra nhằm bác bỏ cáo buộc chính quyền thiếu quyết liệt trong công tác trấn áp.

Dù vậy, báo chí trong nước cũng từng đặt dấu hỏi về hiệu quả thực chất của các chiến dịch chống lừa đảo. Một số ý kiến cho rằng việc liên tục không xác định được các nhân vật cầm đầu làm dấy lên nghi ngờ về khả năng hoặc quyết tâm triệt phá tận gốc các tổ chức tội phạm.

Mối quan hệ chính trị – kinh tế phức tạp phía sau các đường dây lừa đảo

Ngay sau khi Mỹ và Anh công bố các biện pháp trừng phạt, Phnom Penh yêu cầu Washington phải cung cấp đầy đủ bằng chứng khi truy tố tỷ phú Chen Zhi, người từng được vinh danh là “doanh nhân ưu tú”. Prince Holding hiện là một trong những tập đoàn lớn nhất Campuchia, hoạt động tại hơn 30 quốc gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Chen Zhi từng là cố vấn cho hai đời lãnh đạo Campuchia, Hun Sen và Hun Manet, và được xem là nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong bộ máy nhà nước. Theo các chuyên gia, tập đoàn Prince từ lâu bị cáo buộc đóng vai trò bảo trợ quan trọng cho đảng cầm quyền.

Ở quy mô rộng hơn, Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng Chen Zhi và các lãnh đạo cấp cao đã sử dụng ảnh hưởng chính trị và hối lộ quan chức tại một số quốc gia nhằm che chắn cho các hoạt động bất hợp pháp. Những cáo buộc này làm dấy lên lo ngại rằng việc trấn áp lừa đảo trực tuyến có thể đụng chạm đến các lợi ích quyền lực sâu xa.

Sức ép quốc tế và giới hạn thay đổi của Campuchia

Việc Mỹ và Anh phối hợp trừng phạt một nhân vật được coi là “bất khả xâm phạm” được đánh giá là bước ngoặt lớn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng với một nền kinh tế bị cho là phụ thuộc một phần vào “ngành công nghiệp lừa đảo”, các biện pháp mạnh tay có thể tạo ra khoảng trống để những tổ chức tội phạm khác nổi lên.

Theo Dự án Eyewitness, các biện pháp kiểm soát của Campuchia cho đến nay chủ yếu mang tính hình thức, tập trung bắt giữ các mắt xích nhỏ lẻ, trong khi chưa thể hiện sự thay đổi chiến lược rõ ràng từ cấp trung ương. Điều này khiến hiệu quả răn đe bị đặt dấu hỏi.

Một số phân tích cho rằng sức ép từ Mỹ, Anh và Hàn Quốc có thể buộc Phnom Penh phải điều chỉnh chính sách. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính trị hiện tại, việc quy trách nhiệm cho các đồng minh quyền lực vẫn được xem là điều khó xảy ra.

Theo: Khai Mở

Từ Khóa: