Triển lãm “Những miền quê yêu dấu” của họa sĩ, nhà nghiên cứu Phan Ngọc Khuê mang đến 50 tác phẩm giàu giá trị thẩm mỹ và tư liệu, tái hiện sinh động đời sống, phong tục và văn hóa cộng đồng nhiều dân tộc Việt Nam từ miền núi đến đồng bằng

Không gian nghệ thuật gợi mở hành trình văn hóa làng quê

Diễn ra tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Hà Nội), triển lãm “Những miền quê yêu dấu” mở ra không gian trưng bày giàu cảm xúc, dẫn dắt người xem bước vào hành trình khám phá phong cảnh và đời sống văn hóa truyền thống trên khắp các vùng miền. Các tác phẩm sử dụng gam màu tươi sáng, ấm áp, tạo nhịp điệu chậm rãi, gần gũi.

Hội họa của Phan Ngọc Khuê không dừng lại ở việc mô tả cảnh sắc thiên nhiên. Trọng tâm được đặt vào đời sống cộng đồng, đặc biệt là sinh hoạt thường ngày của đồng bào các dân tộc thiểu số. Những khoảnh khắc như gieo hạt, thu hoạch, chợ phiên, lễ hội, dệt vải hay tình cảm gia đình được thể hiện giản dị nhưng giàu chiều sâu cảm xúc.

Dấu ấn nghiên cứu trong hơn bốn thập niên sáng tác

Họa sĩ Phan Ngọc Khuê sinh năm 1937, quê Thanh Hóa, là nhà nghiên cứu và phê bình mỹ thuật uy tín. Hai công trình “Mỹ thuật dân tộc Thái ở Việt Nam” và “Tranh dân gian Hàng Trống Hà Nội” từng được trao Giải thưởng Nhà nước năm 2022.

Từ nền tảng nghiên cứu vững chắc, hội họa của ông gắn chặt với khảo cứu thực địa. 50 tác phẩm trưng bày được chọn lọc từ hơn 40 năm sáng tác, trải dài từ thập niên 1980 đến nay. Trong quá trình điền dã từ Bắc vào Nam, ông quan sát đời sống lao động, sinh hoạt cộng đồng và những đổi thay âm thầm của làng quê Việt Nam, tạo nên chiều sâu văn hóa cho từng bức tranh.

Đa dạng chất liệu, giàu bản sắc truyền thống

Triển lãm giới thiệu nhiều chất liệu như sơn dầu, màu nước, bột màu, khắc gỗ. Dù sử dụng kỹ thuật nào, họa sĩ vẫn giữ lối biểu đạt mộc mạc, tạo cảm giác như những lớp ký ức được xếp chồng qua thời gian.

Đáng chú ý là mảng tranh sử dụng kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm, nhuộm củ nâu. Các tác phẩm như “Bến sông Nậm Lay”, “Chợ Sìn Hồ”, “Vợ chồng Vân Kiều đi dự hội”, “Ngày mới của vợ chồng H’Mông” hay “Đam San đi bắt nữ thần mặt trời” cho thấy sự kết hợp giữa mỹ thuật hiện đại và kỹ thuật thủ công truyền thống của đồng bào H’Mông, Dao. Chất liệu ở đây không chỉ là phương tiện tạo hình, mà trở thành ngôn ngữ nghệ thuật riêng.

Hội họa như một hình thức lưu giữ di sản sống

Trong bối cảnh đô thị hóa và toàn cầu hóa, “Những miền quê yêu dấu” gợi nhắc về cội nguồn văn hóa. Tranh của Phan Ngọc Khuê không lý tưởng hóa đời sống, mà giữ lại những lát cắt bình dị, nơi văn hóa tồn tại trong nhịp sống thường ngày. Nhiều tác phẩm mang giá trị tư liệu, khi không gian sinh hoạt và phong tục truyền thống đang dần mai một.

Tại triển lãm, họa sĩ chia sẻ ông không đặt ra chủ đề cố định. Trong quá trình nghiên cứu và sáng tác, đến đâu ông ghi chép và thể hiện đến đó, nhằm giữ lại “hơi thở cuộc sống”. Dịp này, ông trao tặng bốn tác phẩm cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, gửi gắm niềm tin vào vai trò của các thiết chế văn hóa trong việc gìn giữ và lan tỏa di sản.

Theo Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Tuyết, triển lãm là điểm gặp gỡ giữa bảo tàng và họa sĩ ở sứ mệnh chung: lưu giữ, kể lại những câu chuyện văn hóa, đưa vẻ đẹp làng quê Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế

Theo: Báo Nhân Dân

Từ Khóa: