Một trận bão bức xạ Mặt Trời cấp S4 đang di chuyển về Trái Đất, đe dọa làm gián đoạn hệ thống vệ tinh và hàng không sau hơn hai thập kỷ kể từ sự kiện năm 2003.

Bão bức xạ cấp độ cao gây áp lực lên các hệ thống hạ tầng công nghệ

Theo thông báo từ Trung tâm Dự báo thời tiết không gian (SWPC) thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) vào ngày 20/01/2026, một cơn bão bức xạ Mặt Trời cấp S4 hiện đang hướng về phía Trái Đất. Đây được xác định là trận bão mạnh nhất trong vòng hơn 20 năm qua, với cường độ tương đương lần gần nhất xảy ra vào tháng 10/2003. Các chuyên gia tại SWPC cho biết tác động tiềm tàng của hiện tượng này chủ yếu tập trung vào hoạt động phóng tàu vũ trụ, ngành hàng không và các hệ thống vệ tinh trên quỹ đạo.

Trước đó, vào khoảng 2 giờ 40 phút cùng ngày theo giờ Hà Nội, một cơn bão địa từ mạnh cũng đã tấn công Trái Đất, bắt nguồn từ những vụ phun trào nhật hoa (CME) giải phóng plasma từ vành nhật hoa của Mặt Trời. Khác với bão địa từ chuyển động chậm, bão bức xạ đánh dấu sự giải phóng các hạt tích điện mạnh và di chuyển với tốc độ rất nhanh về phía hành tinh chúng ta. Sự tương tác giữa các hạt năng lượng này với từ trường Trái Đất dự kiến sẽ tạo ra những dải cực quang rực rỡ khác thường, có thể quan sát được tại nhiều khu vực thuộc phía bắc nước Mỹ và lan xuống tận Alabama hay miền bắc California.

Để ứng phó với diễn biến phức tạp của thời tiết không gian, SWPC đã chủ động liên lạc với NASA, Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA) và các nhà vận hành hạ tầng trọng yếu nhằm đảm bảo an toàn cho mạng lưới điện và viễn thông. Nhà dự báo Shawn Dahl từ SWPC nhấn mạnh việc thông báo sớm là cần thiết để các đơn vị nắm bắt tình hình, trong khi đó, các phi hành gia trên trạm vũ trụ có thể phải di chuyển đến khu vực được che chắn tốt hơn để tránh rủi ro bức xạ. Đây là giải pháp từng được thực hiện trong các cơn bão trước đây, tiêu biểu là đợt bão địa từ xảy ra vào tháng 5/2024.

Mặc dù hệ thống liên lạc và định vị vệ tinh có nguy cơ gặp sự cố tương tự như trường hợp các máy kéo dùng GPS từng bị gián đoạn vào năm 2024, các nhà vật lý Mặt Trời nhận định rằng đợt bão tuần này khó có khả năng gây ra tác động công nghệ trên diện rộng đối với đời sống người dân. Theo ông Ryan French từ Đại học Colorado Boulder, dù các nhà vận hành vệ tinh cần có hành động ứng phó cụ thể, nhưng nhìn chung các đơn vị này vẫn có khả năng duy trì hoạt động ổn định trên quỹ đạo và kiểm soát tốt sự tích tụ dòng điện trong hệ thống lưới điện.

Theo: Báo VnExpress

Từ Khóa: