Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại EU siết chặt khiến nông sản Việt đối mặt rào cản mới, buộc doanh nghiệp phải thay đổi quy trình sản xuất khẩn cấp.

Siết chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bằng tiêu chuẩn mới

Liên minh châu Âu đang triển khai gói quy định mang tên “Food & Feed Safety Omnibus” nhằm đồng bộ hóa các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm giữa hàng hóa nội địa và nhập khẩu. Điểm thay đổi cốt yếu nằm ở phương thức quản lý khi EU chuyển dịch từ đánh giá dựa trên mức độ phơi nhiễm thực tế sang đánh giá theo đặc tính nguy hại của hoạt chất.

Cơ chế nới lỏng mức dư lượng tối đa dành riêng cho hàng nhập khẩu cũng dự kiến bị loại bỏ hoàn toàn. Điều này buộc các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn nội khối của EU thay vì áp dụng tiêu chuẩn của nước sản xuất như trước đây. Đối với các hoạt chất chưa được phê duyệt hoặc có tính nguy hại cao; EU đề xuất đưa giới hạn về mức định lượng mặc định 0,01 mg/kg; một ngưỡng gần như không chấp nhận bất kỳ sự tồn dư nào trong sản phẩm.

Ông Ngô Xuân Nam – Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam – cho biết; tính đến ngày 24/3; EU đã ban hành 15 thông báo dự thảo liên quan đến thiết lập MRL đối với hơn 30 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật tác động trực tiếp đến nhóm trái cây và nông sản chủ lực. Các loại thuốc phổ biến như Chlorpyrifos; nhóm Neonicotinoids dự kiến sẽ bị đưa về mức không thể phát hiện trong nông sản. Việc áp dụng mức giới hạn 0,01 mg/kg đối với rau quả và 0,05 mg/kg đối với cà phê hay gia vị đặt ra bài toán kiểm soát cực kỳ khắt khe ngay từ khâu gieo trồng.

Giải pháp thích ứng bền vững cho chuỗi giá trị nông sản

Việc siết chặt các quy định không chỉ làm thu hẹp danh mục hoạt chất được phép sử dụng mà còn làm tăng đáng kể chi phí kiểm nghiệm và chuyển đổi sản xuất. Hiện có khoảng 13 hoạt chất đang nằm trong tầm ngắm giám sát đặc biệt thường xuyên xuất hiện trong các cảnh báo đối với thanh long, sầu riêng và hồ tiêu. Nếu không kịp thời điều chỉnh; hàng hóa Việt đối mặt với nguy cơ bị hệ thống cảnh báo nhanh ghi tên dẫn đến những thiệt hại kinh tế nặng nề và bị tăng tần suất kiểm tra lên tới 50%.

Trước áp lực này, ngành nông nghiệp cần giảm dần sự phụ thuộc vào hóa chất và chuyển dịch sang các mô hình canh tác bền vững hơn. Các doanh nghiệp được khuyến nghị phải chủ động thiết lập hệ thống tự kiểm tra chất lượng; thông qua việc lấy mẫu phân tích theo danh mục hoạt chất mà EU đang kiểm soát trước khi xuất khẩu.

Dù thách thức lớn nhưng Việt Nam vẫn có cơ hội tác động đến chính sách thông qua các cơ chế góp ý của Tổ chức Thương mại Thế giới. Những kinh nghiệm thành công trong việc đàm phán điều chỉnh mức dư lượng cho hồ tiêu trước đây là minh chứng cho thấy sự chủ động và dữ liệu khoa học có thể thay đổi cục diện. Trong khi một số mặt hàng như thanh long và chanh leo đã có những tín hiệu tích cực sự phối hợp đồng bộ toàn chuỗi vẫn là yếu tố quyết định để giữ vững thị phần.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: