Dù mức lương liên tục được điều chỉnh, báo cáo mới từ ILO cho thấy nhiều người Việt vẫn chưa thể đảm bảo cuộc sống cơ bản trước áp lực lạm phát tăng.

Lương tối thiểu chưa bao phủ hết các nhóm lao động dễ tổn thương

Nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) chỉ ra những tác động của tiền lương tại Việt Nam. Dựa trên cơ chế đối thoại xã hội ba bên vào năm 2013. Dù có sự thay đổi, tình trạng thu nhập thấp vẫn ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống nhiều người. Việc điều chỉnh lương tối thiểu chưa gây biến động lớn đến việc làm hay doanh nghiệp nhưng lại làm tăng chi phí lao động.

Nhóm lao động nữ và người có trình độ học vấn thấp đang chịu nhiều thiệt thòi nhất hiện nay. Họ thường xuyên nhận mức lương thấp hơn sàn quy định, đặc biệt là trong khu vực phi chính thức. Ngược lại, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) duy trì tỷ lệ tuân thủ lương tối thiểu tốt nhất.

Khá bất ngờ khi nhân viên văn phòng và công chức lại nằm trong nhóm dễ bị trả lương thấp. Về mặt địa lý, vùng Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận tỷ lệ lao động thu nhập thấp cao nhất. Các ngành nông nghiệp và dịch vụ lưu trú hiện vẫn là những lĩnh vực có mức lương khá bấp bênh.

Điều chỉnh thu nhập cần gắn liền với kiểm soát lạm phát

Lương tối thiểu tại đô thị lớn hiện nay vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu chi tiêu thiết yếu. Nhiều công nhân phải làm thêm giờ liên tục nhưng vẫn phải thắt chặt chi tiêu để có tiền tích lũy. Với nhóm lao động di cư, áp lực từ tiền thuê nhà khiến chất lượng cuộc sống ngày càng đi xuống.

Xu hướng lao động rời bỏ thành phố để quay về quê đang dần trở nên phổ biến hơn. Nguyên nhân chính là do sinh hoạt phí tại các đô thị tăng quá nhanh so với thu nhập thực tế. Trong khi đó, cơ hội việc làm tại địa phương đang cải thiện khiến nhiều người chọn ở lại quê nhà.

ILO đề xuất Việt Nam cần có lộ trình tăng lương bài bản và sát với thực tế hơn. Việc điều chỉnh lương phải dựa trên sức mua thực tế và tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững. Chính sách này cần đi kèm với các biện pháp kiểm soát lạm phát và thúc đẩy thương lượng tập thể.

Theo: Báo Dân trí