Iraq và UAE đang cấp bách đẩy mạnh việc xây dựng đường ống dẫn dầu mới nhằm tìm lối thoát cho xuất khẩu năng lượng khi eo biển Hormuz bị đóng cửa do xung đột.

Iraq nỗ lực khơi thông dòng chảy qua Thổ Nhĩ Kỳ

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, nội các Iraq vừa chính thức phê duyệt kế hoạch khẩn cấp nhằm mở rộng mạng lưới xuất khẩu dầu thô. Trọng tâm của kế hoạch này là đẩy nhanh việc vận hành và nâng cấp tuyến đường ống Kurdistan – Thổ Nhĩ Kỳ. Theo dự kiến, lưu lượng dầu thô được vận chuyển qua hệ thống này sẽ tăng mạnh từ mức 220.000 thùng mỗi ngày lên tới 770.000 thùng mỗi ngày.

Đây là bước đi chiến lược nhằm đưa dầu từ khu tự trị của người Kurd tới cảng Ceyhan ở Địa Trung Hải, bỏ qua hoàn toàn eo biển Hormuz. Sự thay đổi này có ý nghĩa sống còn đối với Iraq, quốc gia có ngành dầu khí đóng góp tới 53% vào tổng sản phẩm trong nước (GDP) thực tính đến năm 2025. Theo dữ liệu từ QuantCube Technology, xuất khẩu dầu của Iraq đã gần như cạn kiệt kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát do sự phụ thuộc hoàn toàn vào đường biển.

Số liệu thống kê mới nhất cho thấy mức độ sụt giảm nghiêm trọng của nền kinh tế này. Trong tháng 4/2026, Iraq chỉ còn xuất khẩu được vỏn vẹn 10 triệu thùng dầu qua eo biển Hormuz, con số này thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 93 triệu thùng trước khi chiến tranh nổ ra. Chuyên gia Alan Lemangnen từ QuantCube nhận định rằng vị trí địa lý khiến Iraq rơi vào tình huống phức tạp hơn nhiều so với các quốc gia lân cận.

UAE gia tăng hạ tầng dự phòng và thách thức an ninh

Cùng chung nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế, tiểu vương quốc Abu Dhabi thuộc UAE cũng đang dồn lực cho dự án đường ống Đông – Tây mới dẫn đến cảng Fujairah. Thái tử Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan đã đưa ra lời kêu gọi đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện công trình này để đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu. Dự án dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2027, giúp tăng gấp đôi công suất xuất khẩu cho Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC).

Mặc dù UAE có lợi thế hơn Iraq nhờ khả năng vận hành các cảng khác bên ngoài vùng vịnh, nhưng các tuyến thay thế vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Thực tế vào tháng 4/2026, cả đường ống Đông – Tây của Saudi Arabia và cảng Fujairah đều từng bị tấn công bởi máy bay không người lái của Iran, gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động bốc dỡ. Điều này đặt ra thách thức lớn về tính bền vững của các hạ tầng mới này.

Hiện tại, tổng công suất khả dụng của các đường ống thay thế trong khu vực chỉ dao động từ 3,5 đến 5,5 triệu thùng/ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức 20 triệu thùng từng lưu thông qua Hormuz mỗi ngày trước chiến tranh. Tuy nhiên, hy vọng về việc hạ nhiệt căng thẳng đang nhen nhóm khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận kết thúc chiến tranh có thể đạt được trong vài ngày tới, giúp mở cửa lại eo biển quan trọng này.

Vũ Quyến (tổng hợp)

Từ Khóa: