Hà Nội – Anh Tuấn, 38 tuổi, tìm đến Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai sau thời gian dài mất ngủ, đau đầu và cáu gắt vì cảm giác không còn vai trò trong chính gia đình mình.

Mỗi tối, anh ngồi nhìn vợ kèm con học bài nhưng không biết nên tham gia thế nào. Con gái 5 tuổi chỉ cần mẹ, còn những lần anh vào bếp hoặc muốn ngủ cùng con đều bị từ chối vì bé chưa quen.

Cùng lúc, công việc của anh tại một doanh nghiệp nhà nước gặp trục trặc. Dự án trì hoãn, thu nhập giảm và nguy cơ phải chuyển việc khiến người đàn ông 38 tuổi nhiều đêm không ngủ.

Anh không nói với vợ. Người phụ nữ vốn đã phải kiếm tiền, nấu ăn, đưa đón và dạy con khiến anh nghĩ mình không nên làm mọi thứ thêm nặng nề. Trong đầu anh cứ lặp lại câu hỏi: “Nếu một ngày không còn thu nhập, gia đình có cần tôi nữa không?”.

Sau đó, anh đến Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai khám và được dự đoán có rối loạn lo âu liên quan tình trạng căng thẳng kéo dài, theo ghi nhận của VnExpress.

Khi vai trò trụ cột không còn đủ

Câu chuyện của anh Tuấn không phải trường hợp duy nhất. Anh Quân, 40 tuổi, cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự sau khi dự án lớn thất bại và nhân sự tại công ty bị cắt giảm.

Ở nhà, anh không biết nấu món con thích và khó tham gia những hoạt động mà con vốn quen làm với mẹ. Cả nhà ngủ riêng, sinh hoạt của con chủ yếu gắn với mẹ.

Đến khi mất ngủ kéo dài và đi khám, anh mới nhìn thấy vấn đề sâu hơn những thất bại trong công việc. Sự cô đơn của nhiều nam giới không nhất thiết đến từ việc thiếu người bên cạnh, mà có thể xuất hiện khi họ cảm thấy mình không còn được cần đến.

Năm 2024, cả nước ghi nhận khoảng 2.900 trường hợp tử vong do tự tử. Nam giới chiếm 77,3%, theo số liệu được bài gốc dẫn từ Tổng cục Thống kê; nhóm tuổi 30-39 chịu ảnh hưởng nhiều nhất.

Bác sĩ Nguyễn Khắc Dũng, học viên Khoa Tâm lý và Khoa học Giáo dục, Đại học Đại Nam, người trực tiếp điều trị cho anh Quân, chỉ ra một nghịch lý: nhiều người đàn ông yêu con nhưng không biết cách bước vào thế giới của con.

Khi thường xuyên nghe những câu như “con chỉ đòi mẹ”, họ có thể dần tin rằng mình không có vai trò đặc biệt trong gia đình. Từ đó, thay vì tìm cách kết nối, họ tự rút lui.

Bác sĩ Dũng cho rằng sự tránh né đôi khi xuất phát từ chính người đàn ông. Khi cảm thấy thất bại, họ chọn rút lui trước khi nghĩ rằng mình bị gạt ra ngoài.

“Họ chọn im lặng. Và sự im lặng đó tạo ra những người xung quanh rất khó nhận ra họ đang kiệt sức cho đến khi quá muộn”, ông nói.

Ở nam giới, trầm cảm cũng có thể không biểu hiện bằng sự buồn bã rõ ràng. Mất ngủ, đau đầu, đau gáy, cáu gắt, giận dữ hoặc thu mình có thể xuất hiện trước khi họ nói về cảm xúc thật.

Các chuyên gia nhấn mạnh người cha cần chủ động tạo những hoạt động riêng với con. Người mẹ cũng cần chia sẻ không gian chăm sóc con, để người cha có cơ hội xây dựng vai trò của mình.

Gia đình trước hết cần là nơi cả hai vợ chồng có thể nói về sự mệt mỏi mà không sợ bị đánh giá. Với anh Tuấn, việc bắt đầu trị liệu tâm lý và dùng thuốc là bước đầu để gọi tên những cảm xúc từng bị giấu kín.

Bùi Hà (tổng hợp)