Nguyễn Thị Hằng, cựu công chức văn hóa – xã hội xã Cự Khê (Hà Nội), bị tuyên 5 năm tù vì giả chữ ký vợ một bệnh binh để chiếm đoạt hơn 4 triệu đồng tiền chính sách. Số tiền không lớn, nhưng hành vi lại thuộc khung hình phạt nghiêm khắc của tội Tham ô tài sản.

Sáng 24/8, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên phúc thẩm xét kháng cáo của bà Hằng, 39 tuổi. Phiên tòa được mở từ ngày 21/8 nhưng phải tạm dừng sau phần xét hỏi.

Theo cáo buộc, trong năm 2022 và 2023, bà Hằng phụ trách thu, chi và quyết toán trợ cấp cho người có công tại xã Cự Khê, huyện Thanh Oai cũ. Bà không chi tiền điều dưỡng và quà dịp 27/7 cho ông Trần Văn Tuyến, bệnh binh hạng 1/3, nhưng giả chữ ký vợ ông là bà Nguyễn Thị Thủy để hoàn tất hồ sơ quyết toán với huyện.

Tại phiên sơ thẩm, bị cáo phủ nhận việc chiếm đoạt. Bà khai đã đưa tiền cho gia đình ngay sau khi nhận tạm ứng nhưng quên xin chữ ký xác nhận. Hội đồng xét xử không chấp nhận lời khai do không có căn cứ đối chiếu.

Ông Tuyến qua đời tháng 4/2023 khi chưa nhận tiền điều dưỡng. Đến tháng 9/2023, đoàn kiểm tra của Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Thanh Oai phát hiện sai phạm trong hồ sơ quyết toán.

Sau đó, bà Hằng hai lần chuyển khoản trả tiền cho bà Thủy nhưng người này từ chối nhận, chờ kết luận thanh tra. Đến tháng 01/2024, sau khi đại diện Đảng ủy, UBND xã cùng bà Hằng đến nhà xin lỗi và thắp hương cho ông Tuyến, gia đình mới nhận hơn 1,4 triệu đồng tiền điều dưỡng năm 2022.

Khoản 2,6 triệu đồng tiền quà dịp 27/7/2023, gồm 600.000 đồng của Chủ tịch nước và 2 triệu đồng của TP Hà Nội, được bà Hằng nộp lại ngân sách huyện.

Tháng 10/2025, TAND khu vực 6 – Hà Nội xét xử sơ thẩm, tuyên bà Hằng 5 năm tù về tội Tham ô tài sản. Tòa cho rằng bị cáo “không thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”. Không đồng tình với bản án, bà Hằng kháng cáo.

Số tiền nhỏ, khung hình phạt không nhỏ

Vụ án gây chú ý bởi khoảng cách giữa số tiền chiếm đoạt và mức án. Hơn 4 triệu đồng chỉ tương đương khoảng một chỉ vàng, nhưng bị cáo phải nhận 5 năm tù.

Theo ông Đỗ Ngọc Bình, Tòa án quân sự khu vực Thủ đô Hà Nội, đồng tác giả nghiên cứu về tội Tham ô tài sản đăng trên Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, khoản 1 Điều 353 Bộ luật Hình sự quy định hành vi lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản từ 2 đến dưới 100 triệu đồng có khung hình phạt 2-7 năm tù.

Như vậy, pháp luật không chia nhỏ mức hình phạt chỉ vì số tiền nằm ở mức thấp trong cùng một khung. Các tình tiết liên quan đến thái độ khai báo, khắc phục hậu quả và đặc điểm vụ án có thể ảnh hưởng đến mức án cụ thể.

Trong vụ án này, bà Hằng đã hoàn trả số tiền sau khi sai phạm bị phát hiện, nhưng tại phiên tòa vẫn phủ nhận hành vi. Theo nội dung bản án được bài viết dẫn lại, tình tiết “không thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” được xem là yếu tố bất lợi đối với bị cáo.

Đáng chú ý, tài sản bị chiếm đoạt là tiền chính sách dành cho gia đình người có công. Chi tiết này khiến vụ án không chỉ được nhìn ở giá trị hơn 4 triệu đồng, mà còn ở trách nhiệm của người được giao quản lý và chi trả chế độ.

Từ một khoản tiền chính sách chỉ hơn 4 triệu đồng, vụ án dẫn đến mức án 5 năm tù. Khoảng cách ấy cho thấy trong các vụ án tham ô, giá trị tài sản chỉ là một phần của vấn đề; chức vụ, cách thức thực hiện và thái độ của bị cáo cũng được xem xét khi quyết định hình phạt.

Bốn triệu đồng không phải số tiền lớn, nhưng việc giả chữ ký để hoàn tất hồ sơ quyết toán đã biến một khoản trợ cấp thành vụ án hình sự với hậu quả không thể đảo ngược đối với người thực hiện.

Đỗ Vân (tổng hợp)