Iran đã chuyển cho Mỹ 7 điều kiện được giới chức cấp cao nước này phê duyệt, tuyên bố eo biển Hormuz chỉ mở cửa trở lại khi Washington đáp ứng đầy đủ.

Hãng tin Tasnim ngày 12/9 dẫn nguồn thạo tin cho biết các điều kiện được chuyển qua các bên trung gian, và thỏa thuận vừa đạt được giữa Iran với Oman về tuyến hàng hải mới không đồng nghĩa với việc eo biển được mở cửa. Nguồn tin nhấn mạnh quyết định mở lại hoàn toàn phụ thuộc vào hành động tiếp theo của Washington, trong bối cảnh Iran đã đóng cửa tuyến hàng hải này trên thực tế kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát cuối tháng 2.

“Iran đã truyền đạt 7 điều kiện tới phía Mỹ thông qua các bên trung gian để mở lại eo biển Hormuz. Eo biển này sẽ tiếp tục bị đóng cửa cho đến khi Mỹ đáp ứng đầy đủ 7 điều kiện đó”, nguồn tin nói với Tasnim. Bản tin không nêu rõ nội dung cụ thể của 7 điều kiện, nhưng cho biết chúng đã được các cơ quan thẩm quyền cao nhất của Iran phê duyệt.

Nguồn tin giải thích thêm về thỏa thuận vừa đạt được với Oman: “Thỏa thuận giữa Iran và Oman không có nghĩa là eo biển Hormuz đang được mở cửa. Đúng hơn, điều đó hàm ý rằng nếu eo biển được mở lại, việc đó sẽ được thực hiện dựa trên thỏa thuận này”. Thỏa thuận này được nguồn tin mô tả là một bước tiến nhằm khẳng định chủ quyền của Iran đối với eo biển.

Hormuz là hành lang năng lượng có tính chất sống còn, kết nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Ả Rập. Việc Iran đóng cửa tuyến hàng hải này khiến nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn và đẩy giá năng lượng tại nhiều nước, trong đó có Mỹ, tăng lên; Tehran vì vậy coi đây là đòn bẩy đàm phán quan trọng với Washington.

Ở phía đối diện, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố Washington đang kiểm soát eo biển bằng lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Ông thậm chí gợi ý đổi tên Hormuz thành “eo biển Trump” và từng đăng một bản đồ chú thích eo biển này là lãnh thổ mới của Mỹ.

Những ngày gần đây, ông Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ sớm kết thúc, có thể trước hoặc ngay sau bầu cử giữa kỳ Mỹ vào tháng 11. Ông cho rằng Iran đang cố “cầm cự càng lâu càng tốt để làm phức tạp cuộc bầu cử ở Mỹ”.

Tuyên bố lạc quan này lại trái ngược với cảnh báo từ chính các cố vấn của ông, những người cho rằng xung đột với Iran có thể kéo dài hết nhiệm kỳ của ông Trump, tức đến tháng 1/2029. Khoảng cách giữa phát ngôn công khai và đánh giá nội bộ này cho thấy triển vọng chấm dứt xung đột còn xa với thực tế trên bàn đàm phán.

Về phía Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định nước này sẽ không khuất phục trước áp lực của Mỹ. Tổng tư lệnh Quân đội Iran, Thiếu tướng Amir Hatami, cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ mọi hành động “khiêu khích” từ phía Mỹ, trong khi Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Thiếu tướng Ahmad Vahidi, cho rằng đối phương đã đánh giá thấp năng lực quân sự của Iran và nay mới nhận ra sai lầm đó.

Hà Lê (tổng hợp)

Từ Khóa: