Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink xác nhận Washington đang vận hành vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo Trái đất, nhưng không công bố chủng loại, số lượng hay thời điểm triển khai.

Tuyên bố được ông Meink đưa ra lúc 8h45 tối 14/9 (giờ Mỹ), tương đương khoảng 7h45 sáng 15/9 giờ Hà Nội, tại hội nghị thường niên Air, Space and Cyber của Hiệp hội Không quân – Không gian Mỹ (AFA). Đây là lần đầu một quan chức cấp cao Lầu Năm Góc công khai xác nhận năng lực vũ khí Mỹ trên quỹ đạo sau nhiều thập kỷ Washington không công bố thông tin tương tự.

Trong phát biểu khai mạc, ông Meink nói: “Đây là lý do nước Mỹ hiện có vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo, đủ khả năng bảo vệ lực lượng liên quân trước hành động thù địch của đối phương”. Trả lời báo giới ngay sau đó, ông cho biết câu nói này “đã được cân nhắc rất kỹ”.

Khái niệm kiểm soát không gian trong học thuyết quân sự Mỹ bao gồm các hoạt động nhằm giành và duy trì quyền kiểm soát quỹ đạo, từ biện pháp động năng như va chạm, phá hủy vật lý đến biện pháp phi động năng như gây nhiễu hoặc vô hiệu hóa tín hiệu. Theo khung tác chiến của Lực lượng Không gian Mỹ, những hoạt động này có thể nhằm vào vệ tinh đối phương từ khoảng cách gần hoặc bằng tác động từ xa.

Trước tuyên bố trên, năng lực kiểm soát không gian duy nhất Mỹ từng công khai thừa nhận là hệ thống gây nhiễu mặt đất Meadowlands do L3Harris chế tạo, với kế hoạch triển khai 32 bộ.

Khoảng trống giữa công khai và bí mật

Việc xác nhận vũ khí đã được đưa lên quỹ đạo tạo ra thay đổi đáng chú ý về mức độ công khai của Lầu Năm Góc. Mỹ thừa nhận năng lực tồn tại nhưng vẫn giữ kín các thông tin có thể cho thấy khả năng thực tế của hệ thống.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngân sách dành cho Lực lượng Không gian Mỹ tăng mạnh. Đề xuất ngân sách tài khóa 2027 lên tới 71,1 tỷ USD, trong đó khoản dành riêng cho kiểm soát không gian là 21,6 tỷ USD, tăng 158% so với tài khóa 2026 và phần lớn thuộc diện chi tiêu mật.

Giới phân tích quốc phòng Mỹ cho rằng mức tăng này khiến việc duy trì bí mật hoàn toàn trở nên khó khăn, qua đó tạo sức ép để các quan chức phụ trách phải xác nhận năng lực khi điều trần trước Quốc hội.

Về pháp lý, Hiệp ước Ngoài không gian năm 1967 chỉ cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt trên quỹ đạo, không điều chỉnh các loại vũ khí kiểm soát không gian khác. Khoảng trống này tạo điều kiện để Mỹ, Nga và Trung Quốc tiếp tục phát triển các năng lực liên quan.

Lực lượng Không gian Mỹ coi Nga và Trung Quốc là hai mối đe dọa tiềm tàng lớn nhất trên quỹ đạo. Cơ quan này đánh giá Trung Quốc đã phát triển năng lực không gian và chống không gian trong quá trình hiện đại hóa quân đội, còn Nga coi không gian là một chiến trường và ưu thế không gian có vai trò quyết định đối với các cuộc xung đột tương lai.

Lầu Năm Góc sau đó không bình luận thêm. Cách công bố này cho phép Washington phát đi thông điệp rằng năng lực đã tồn tại và có thể được sử dụng, đồng thời không cung cấp cho đối thủ những thông tin cần thiết để xác định chính xác cách thức đối phó.

Vũ Quyến (tổng hợp).

Từ Khóa: