Công an TPHCM vừa khởi tố 11 bị can trong ba vụ án mua bán thận, trong đó các đối tượng núp bóng hoạt động hiến tạng tự nguyện để hưởng lợi từ người bệnh cần ghép thận và những người khó khăn về kinh tế.

Chiều 17/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM cho biết đã khởi tố ba vụ án, 11 bị can về tội “Mua bán bộ phận cơ thể người” theo Điều 154 Bộ luật Hình sự.

Ba người được xác định cầm đầu gồm Phạm Đỗ Đăng Khoa (sinh năm 1989), Phạm Thị Mỹ Hà (sinh năm 1994) và Cao Thị Dự (sinh năm 1988). Tám bị can khác đảm nhiệm việc tìm người bán, đưa đi khám sức khỏe và hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ.

Vụ việc được Phòng Cảnh sát hình sự phát hiện từ tháng 7/2026, sau khi theo dõi các hội, nhóm về hiến, ghép thận trên mạng xã hội.

Đường dây mua bán thận tại TPHCM bị bóc trần, 11 bị can bị khởi tố, thu lợi từ chênh lệch mỗi ca ghép thận.
11 bị can trong đường dây mua bán thận bị khởi tố tại TPHCM. (Ảnh minh họa: MUC)

Núp bóng hiến tạng tự nguyện

Theo điều tra, đường dây không trực tiếp công khai mua bán thận mà lợi dụng hình thức hiến tạng tự nguyện để che giấu hoạt động phạm pháp. Các đối tượng tìm người bệnh suy thận có nhu cầu ghép, đồng thời tiếp cận những người nghèo để mua thận với giá thấp hơn nhiều khoản tiền thu từ người nhận.

Mỗi ca ghép được thỏa thuận từ 1,4 đến 1,5 tỷ đồng. Người bán thận nhận số tiền thấp hơn, phần chênh lệch được các đối tượng hưởng. Người môi giới thành công một ca được trả 50 triệu đồng, trong khi người hỗ trợ khám, xét nghiệm, theo dõi kết quả và hoàn thiện thủ tục nhận 10 triệu đồng.

Để che giấu giao dịch, các đối tượng hướng dẫn người bán và người nhận thống nhất cách khai báo về mối quan hệ, động cơ hiến thận với bác sĩ, nhân viên y tế và người tư vấn pháp lý. Hồ sơ liên quan cũng được chuẩn bị nhằm khiến ca ghép giống một trường hợp hiến tạng tự nguyện.

Điểm đáng chú ý là dù hồ sơ thể hiện việc hiến tặng tự nguyện, không vụ lợi, hai bên thực tế đã thỏa thuận giá và phương thức giao tiền từ trước. Đây chính là lớp vỏ được dựng lên để qua mặt nhân viên y tế và cơ quan chức năng.

Đường dây còn được tổ chức theo từng khâu, từ tìm người bệnh, tìm người bán đến hỗ trợ xét nghiệm và hoàn thiện giấy tờ. Việc mỗi khâu có người phụ trách, mức thù lao riêng cho thấy hoạt động này được vận hành khá bài bản.

Công an TPHCM cảnh báo hành vi mua bán, môi giới mua bán bộ phận cơ thể người là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm. Người dân được đề nghị cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu tương tự. Vụ án đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.

Nguyễn Lan (tổng hợp)