Hình ảnh gà trống ngậm hoa hồng mang ý nghĩa văn hóa đặc thù trong lễ cúng giao thừa, bắt nguồn từ tập quán nông nghiệp, truyền thuyết dân gian cùng những quan niệm xưa.

Ý nghĩa gà trống trong nông nghiệp và truyền thuyết dân gian

Hình tượng gà trống ngậm hoa hồng đỏ hiện diện phổ biến trong mâm cỗ đêm giao thừa và các dịp lễ quan trọng tại Việt Nam. Theo giới quan sát văn hóa, đây là phong tục lâu đời gắn liền với tập quán canh tác nông nghiệp. Tiếng gà gáy được coi là tín hiệu báo bình minh, mang lại điềm lành và sự luân chuyển ánh sáng cho một ngày mới bắt đầu.

Dẫn theo truyền thuyết dân gian, khi mặt trời ẩn mình khiến thế gian chìm trong bóng tối, duy chỉ có gà trống mới có khả năng gọi mặt trời quay lại. Vì lẽ đó, đêm trừ tịch được coi là thời điểm tối tăm nhất trong năm. Việc cúng gà trống thể hiện hy vọng đánh thức mặt trời, cầu mong ánh sáng chiếu rọi đủ đầy cho cả năm tiếp theo.

Những tiêu chuẩn khắt khe này phản ánh sự tôn trọng của người dân đối với các giá trị truyền thống.Nguồn gốc và ý nghĩa gà trống ngậm hoa hồng trong lễ cúng giao thừa
Gà trống ngậm hoa hồng đỏ là hình ảnh quen thuộc trong mâm cúng giao thừa. (Ảnh: Chụp màn hình Phúc Tài).

Năm đức tính quý và biểu tượng của sự thịnh vượng

Về mặt biểu tượng; gà trống được người xưa gán cho năm đức tính tốt đẹp gồm văn, võ, dũng, nhân và tín. Hình ảnh này còn đại diện cho tam sinh là trời, đất, nước với các đặc điểm hình thể tương đồng rồng, công và tôm. Trong Hán tự, tên gọi của gà mang ý nghĩa tương đương với vàng bạc, tượng trưng cho sự sung túc và dồi dào tài lộc.

Bên cạnh đó, gà trống còn được coi là biểu tượng đảm bảo cho sự sinh sôi nảy nở của đàn giống. Nhà báo Vĩnh Quyên, đại diện nhóm nghiên cứu văn hóa, cho biết việc ưu tiên gà trống trong mâm cúng bắt nguồn từ những quan niệm lâu đời. Sự lựa chọn này không phải ngẫu nhiên mà mang mục đích gửi gắm những mong cầu về một khởi đầu thuận lợi.

Ý nghĩa hoa hồng đỏ và tiêu chuẩn chọn lễ vật

Đối với chi tiết hoa hồng đỏ, đây được xem là biểu tượng của mặt trời, sự chân thành và hạnh phúc. Nhà báo Vĩnh Quyên lưu ý rằng hoa hồng được chọn phải là loại hàm tiếu tươi sắc để mang lại may mắn. Việc sử dụng hoa hồng nhung không chỉ tăng tính thẩm mỹ cho lễ vật mà còn thể hiện lòng thành kính và sự trung tín của gia chủ.

Yêu cầu đối với lễ vật thường là những con gà trống choai khỏe mạnh, mào đỏ và chưa từng đạp mái để đảm bảo tính tinh khiết. Những tiêu chuẩn khắt khe này phản ánh sự tôn trọng của người dân đối với các giá trị truyền thống. Hiện nay, phong tục này vẫn được duy trì rộng rãi trong đời sống văn hóa của nhiều gia đình Việt Nam hiện nay.

Theo: Báo Tuổi trẻ

Từ Khóa: