Lời đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng Iran của ông Trump dấy lên lo ngại về một cuộc chiến nước sạch, đe dọa sự sống còn của hàng triệu người Trung Đông.

Nhà máy khử muối và bóng ma chiến tranh nguồn nước

Ngày 31/3 vừa qua, trên mạng xã hội Truth Social, ông Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động về việc có thể xóa sổ các nhà máy điện và hạ tầng lọc nước của Iran. Động thái này ngay lập tức vấp phải những cảnh báo gay gắt từ giới quan sát về một kịch bản trả đũa tàn khốc nhắm vào các quốc gia láng giềng. Giới phân tích cho rằng mối nguy hiểm thực sự không chỉ nằm ở hành động của Mỹ mà còn ở cách Tehran phản ứng với các “hàng xóm” trong khu vực.

Iran đã nhiều lần khẳng định sẽ thực hiện các biện pháp đáp trả tương đương nếu cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội của họ bị xâm phạm. Điều này đặt các quốc gia vốn được mệnh danh là “siêu cường nước mặn” như Arab Saudi hay Kuwait vào tình thế cực kỳ rủi ro. Trong bối cảnh Trung Đông sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ nhưng lại vô cùng khan hiếm nước ngọt, các nhà máy lọc nước trở thành mục tiêu chiến lược hàng đầu.

Theo các số liệu thống kê từ Liên Hợp Quốc, phần lớn các quốc gia tại khu vực này đang nằm trong nhóm căng thẳng về nguồn nước nghiêm trọng. Việc duy trì sinh hoạt và sản xuất tại đây phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ khử muối để chuyển hóa nước biển thành nước ngọt. Sự phụ thuộc này lớn đến mức tại Kuwait, có đến 90% lượng nước uống hàng ngày được cung cấp từ các hệ thống lọc nước tập trung.

Nhà máy khử muối đối mặt rủi ro an ninh nguồn nước

Công nhân di chuyển trong khu vực trạm khử khí tại mỏ dầu Zubair oil field, nơi hoạt động bị ảnh hưởng bởi xung đột Trung Đông, ngày 28/3. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)

Hệ thống hạ tầng khử muối tại các nước vùng Vịnh hiện đang đảm nhận khoảng một nửa tổng công suất của toàn thế giới. Để đảm bảo hiệu quả vận hành, các nhà máy này thường được xây dựng ngay sát bờ biển, khiến chúng trở nên rất dễ bị tổn thương trước hỏa lực. Bất kỳ một sự cố nào xảy ra tại các khâu xử lý hay nguồn cung điện đều có thể gây ra tình trạng gián đoạn cấp nước trên diện rộng.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi biến đổi khí hậu đang khiến các nguồn nước mặt và nước ngầm tại Trung Đông dần cạn kiệt. Sự phụ thuộc vào công nghệ lọc nước biển ngày càng tăng cao, bất chấp việc quy trình này tiêu tốn rất nhiều năng lượng và phát thải lượng carbon lớn. Những biến động thời tiết cực đoan và mực nước biển dâng cũng đang trực tiếp đe dọa đến sự an toàn của các nhà máy ven biển.

Kịch bản về một “ngày cạn nước” đang trở thành mối lo ngại hiện hữu đối với nhiều đô thị lớn tại Iran và các nước lân cận. Mặc dù luật nhân đạo quốc tế nghiêm cấm các hành vi nhắm vào hạ tầng dân sự thiết yếu, thực tế lịch sử xung đột khu vực lại cho thấy điều ngược lại. Việc đảm bảo an ninh cho nguồn nước sạch đang trở thành bài toán sinh tử đối với sự ổn định lâu dài của toàn bộ khu vực Trung Đông.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: