Trẻ em nhiều thời gian trên Internet khi nghỉ hè. Những nội dung độc hại, trẻ em rất dễ bị thao túng tâm lý bằng những kịch bản tinh vi và có chủ đích.

Trẻ em rất dễ bị thao túng tâm lý trên mạng ngày càng tinh vi

Mùa hè là thời điểm trẻ em sử dụng điện thoại, máy tính bảng và các nền tảng mạng xã hội với tần suất cao hơn bình thường. Theo các chuyên gia an ninh mạng, nguy cơ đối với trẻ hiện nay không chỉ dừng lại ở việc tiếp xúc với nội dung xấu độc mà còn xuất hiện những hình thức thao túng tâm lý được xây dựng bài bản và có chiều sâu. Đây là mối đe dọa khó nhận biết hơn nhiều so với các hành vi lừa đảo trực tuyến thông thường.

Ông Ngô Tuấn Anh, chuyên gia an ninh mạng và đại diện Công ty SafeGate, cho rằng trẻ em tiếp cận Internet từ rất sớm trong khi kỹ năng tự bảo vệ chưa theo kịp mức độ phát triển của môi trường số. Các đối tượng xấu thường giả danh bạn cùng trang lứa, người hâm mộ hoặc những nhân vật có ảnh hưởng trong cộng đồng trò chơi trực tuyến để làm quen với trẻ. Sau khi tạo được sự tin tưởng, chúng tìm cách tách trẻ khỏi sự giám sát của gia đình bằng cách gieo vào suy nghĩ rằng cha mẹ không thấu hiểu hoặc luôn cản trở mong muốn cá nhân của các em.

Khi mối liên hệ giữa trẻ và người thân bị suy yếu, kẻ xấu tiếp tục dẫn dắt trẻ chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư hoặc các dữ liệu nhạy cảm khác. Những thông tin này sau đó có thể bị sử dụng như công cụ đe dọa, ép buộc hoặc tống tiền. Phụ huynh cần lưu ý các dấu hiệu bất thường như trẻ trở nên kín đáo hơn khi sử dụng thiết bị, thường xuyên xóa lịch sử trò chuyện, phản ứng gay gắt khi được hỏi về bạn bè trên mạng, mất ngủ, lo âu hoặc nhận quà tặng từ người lạ thông qua các nền tảng trực tuyến.

Trẻ em bị thao túng tâm lý trên mạng cần trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang khiến các hình thức thao túng tâm lý trở nên khó phát hiện hơn. Công nghệ AI có thể tạo ra hình ảnh, giọng nói, video hoặc nhân vật ảo với độ chân thực cao. Công nghệ deepfake cũng có thể bị lạm dụng để ghép khuôn mặt, tạo nội dung giả mạo mang tính nhạy cảm nhằm bôi nhọ, đe dọa hoặc gây áp lực tâm lý đối với trẻ em.

Không chỉ vậy, các công cụ tạo nội dung tự động còn cho phép đối tượng xấu xây dựng những cuộc trò chuyện tự nhiên, kéo dài trong thời gian dài và đánh trúng tâm lý của trẻ như cảm giác cô đơn, nhu cầu được công nhận hoặc nỗi sợ bị cô lập. Trong khi đó, thuật toán đề xuất của nhiều nền tảng mạng xã hội có thể liên tục hiển thị các nội dung tương tự sau vài lượt xem hoặc tương tác, khiến trẻ bị cuốn sâu vào những luồng thông tin tiêu cực mà người lớn khó nhận biết.

Các chuyên gia cho rằng việc cấm đoán hoàn toàn không phải giải pháp hiệu quả, phụ huynh cần giúp trẻ xây dựng ba nhóm kỹ năng quan trọng gồm nhận diện rủi ro trên môi trường số, duy trì giao tiếp cởi mở với gia đình và biết cách thiết lập các lớp bảo vệ quyền riêng tư khi sử dụng Internet. Bên cạnh vai trò của gia đình, nhà trường cũng cần đưa giáo dục an toàn số vào chương trình học theo hướng thường xuyên và phù hợp với từng độ tuổi. Việc kết hợp giữa kỹ năng nhận thức và các biện pháp bảo vệ kỹ thuật sẽ giúp trẻ chủ động hơn trước những hình thức thao túng tâm lý ngày càng phức tạp trên không gian mạng.

Theo: Báo Dân trí