Một thư sinh 19 tuổi thời nhà Thanh được cho là nhiều lần đến âm phủ trong mơ. Những lời kể của ông sau đó được ghi lại, hé lộ 18 chi tiết gây tò mò về thế giới bên kia.

Từ một giấc mơ lạ đến câu chuyện gây chấn động về thế giới âm phủ

Trong kho tàng chuyện lạ phương Đông, những câu chuyện liên quan đến luân hồi, linh hồn và âm phủ luôn có sức hút đặc biệt. Người đọc thường tò mò không chỉ vì yếu tố huyền bí, mà còn bởi những ghi chép này luôn đi kèm các chi tiết rất cụ thể, tạo cảm giác như nhân vật thật sự đã chạm vào một thế giới nằm ngoài tầm nhìn của người sống. Một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều là trải nghiệm của chàng thư sinh Lê Chú vào thời nhà Thanh.

Theo lời kể được truyền lại, Lê Chú khi ấy mới 19 tuổi, là một người trẻ có học thức, đang đi theo con đường khoa cử như nhiều trí thức cùng thời. Cuộc sống của ông vốn bình thường cho tới một đêm nọ, khi ông mơ thấy có một người lạ tìm đến. Người này nói năng lễ phép, bày tỏ rằng có việc muốn nhờ giúp đỡ. Không mảy may nghi ngờ, Lê Chú nhận lời ngay trong mộng.

Vài ngày sau, người ấy lại xuất hiện, lần này đi xe ngựa và đến đón ông. Chiếc xe đưa Lê Chú tới một nơi có không khí nghiêm trang, giống như công đường xét xử thời cổ. Tại đây, chàng thư sinh trẻ được yêu cầu tham gia thẩm vấn và xử lý những vụ việc liên quan đến người đã chết. Điều kỳ lạ là từ đó trở đi, gần như mỗi đêm ông đều có những giấc mơ tương tự, như thể mình thật sự bước vào một thế giới khác.

Điều khiến câu chuyện thêm phần đặc biệt là Lê Chú nhớ rất rõ những gì đã diễn ra trong mộng. Ông kể lại tường tận với bạn bè, từ khung cảnh âm phủ, bộ máy cai quản, cho tới cách xét xử thiện ác. Bạn bè nghe xong không khỏi kinh ngạc, liên tục đặt câu hỏi để tìm hiểu thêm. Chính những cuộc đối đáp đó về sau được tập hợp thành một bản ghi chép mang tên “U minh vấn đáp lục”, trở thành tư liệu dân gian nổi tiếng khi nhắc tới thế giới âm phủ trong văn hóa phương Đông.

Bộ máy cai quản âm phủ và vai trò xét xử đặc biệt của Lê Chú

Thẩm phán dưới âm phủ, tội trạng đều trải qua điều tra tinh vi, cho nên chưa từng mắc sai lầm. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở).

Một trong những nội dung gây tò mò nhất trong lời kể của Lê Chú là cách âm phủ vận hành. Theo ông, nơi này không phải cõi hỗn mang mơ hồ như nhiều người tưởng tượng, mà có tổ chức, chức vụ và trật tự rất rõ ràng. Đứng đầu hệ thống cai quản là Đông Nhạc Đại Đế, vị thần được cho là nắm quyền chi phối thế giới linh hồn. Dưới quyền vị thần này là một bộ máy gồm nhiều quan lại, bồi thẩm và âm binh, hoạt động chẳng khác một triều đình hay nha môn dưới dương gian.

Lê Chú nói mình được giao nhiệm vụ xử lý tư pháp, phụ trách xét xử những vụ án của người đã chết trong một phạm vi rộng ở vùng Hoa Bắc. Bên cạnh ông có bốn bồi thẩm viên làm nhiệm vụ phối hợp, còn phía dưới là vô số âm binh chuyên đi dẫn giải, canh giữ và thi hành mệnh lệnh. Cách mô tả này khiến người ta liên tưởng đến một bộ máy hành chính dưới âm phủ, nơi mọi việc đều vận hành theo cấp bậc và chức trách.

Điều đáng chú ý là Lê Chú không cho rằng mình được chọn một cách ngẫu nhiên. Theo lời kể, ông được giao chức vụ đó vì là “thẩm phán chuyển sinh”, tức từng có liên quan đến công việc xét xử trong một kiếp trước. Quan niệm này phản ánh niềm tin khá phổ biến trong tư tưởng luân hồi phương Đông: thân phận ở đời này đôi khi là sự tiếp nối của những mối liên hệ đã có từ trước trong vòng sinh tử.

Dù vậy, Lê Chú không xem công việc ấy là may mắn. Ông nói bản thân không muốn làm quan ở âm phủ quá lâu và từng nhiều lần xin từ chức nhưng không được chấp thuận. Chỉ đến khi chuyên tâm tu luyện theo Phật pháp, ông mới được miễn khỏi chức vụ đặc biệt đó. Theo những gì ông “điều tra” được trong âm phủ, kiếp sau mình vẫn tiếp tục chuyển sinh chứ không thể dễ dàng thoát khỏi luân hồi.

Câu chuyện này cho thấy trong trí tưởng tượng dân gian, âm phủ không đơn thuần là nơi trừng phạt, mà còn là một thế giới có trật tự, có cấp bậc và có cơ chế xét xử rất chặt chẽ. Chính điều đó khiến lời kể của Lê Chú vừa mang màu sắc huyền bí, vừa tạo cảm giác chân thực đến kỳ lạ.

Linh hồn sau cái chết, cõi quỷ và vòng luân hồi sáu nẻo

Ngoại trừ thần thánh, nói chung sau chết sẽ có lục đạo luân hồi. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở).

Khi biết Lê Chú thường xuyên “đi lại” nơi âm phủ trong giấc mơ, bạn bè ông đã đặt ra hàng loạt câu hỏi liên quan đến bản chất của linh hồn và số phận con người sau khi qua đời. Đây cũng là phần được nhiều người quan tâm nhất trong toàn bộ bản ghi chép, bởi nó liên quan trực tiếp đến niềm tin phổ biến rằng cái chết không phải là sự chấm dứt hoàn toàn.

Theo lời Lê Chú, sau khi chết con người không nhất định trở thành quỷ. Ngoại trừ các bậc thần thánh, phần lớn sinh mệnh sẽ đi vào lục đạo luân hồi, tức sáu con đường chuyển sinh gồm cõi trời, cõi người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ và địa ngục. Như vậy, cõi quỷ chỉ là một trong sáu nẻo, chứ không phải đích đến chung của mọi linh hồn.

Ông giải thích rằng chỉ những ai rơi vào cõi ngạ quỷ mới thực sự trở thành quỷ. Trong trường hợp ấy, nếu người thân nơi dương thế thành tâm cúng bái, thỉnh cầu, linh hồn có thể hiển linh. Ngược lại, nếu đã đầu thai vào cõi khác, lên trời hoặc xuống địa ngục, họ sẽ không còn xuất hiện trước người sống nữa. Cách lý giải này khiến nhiều hiện tượng dân gian như “báo mộng”, “về thăm nhà” hay “linh ứng sau khi cúng bái” được gắn với khái niệm luân hồi.

Lê Chú còn nhắc đến một trường hợp đặc biệt: người có tuổi thọ chưa tận nhưng lại chết bất ngờ. Theo ông, linh hồn của những người này có thể chưa lập tức bước vào vòng chuyển sinh mà phải lang thang bên ngoài, vì vậy khả năng chạm mặt người sống cao hơn. Đây cũng là một chi tiết thường thấy trong tín ngưỡng dân gian khi nói về những vong linh chưa thể siêu thoát.

Khi được hỏi có thật sự tồn tại chuyện chuyển sinh hay không, Lê Chú trả lời theo hướng khá dứt khoát: có sinh ắt có tử, có tử ắt có sinh. Tuy nhiên, vì phần còn lại sau cái chết là tinh thần chứ không phải vật chất, nên không thể dùng mắt thường mà thấy. Theo ông, chỉ thông qua tu hành, nâng cao tinh thần và tu luyện bản thân, con người mới có khả năng lĩnh hội và chứng thực luân hồi.

Từ góc nhìn đó, cái chết không còn là dấu chấm hết, mà chỉ là một khâu trong vòng tuần hoàn dài hơn của sinh mệnh. Đó cũng là lý do câu chuyện của Lê Chú luôn gây chấn động: nó không chỉ kể về âm phủ, mà còn chạm đến câu hỏi lớn nhất của con người – sau cái chết, ta sẽ đi về đâu.

Cuộc sống của các linh hồn dưới âm phủ được miêu tả ra sao?

Tụng kinh tốt nhất cho linh hồn là trong khoảng thời gian 49 ngày sau khi chết. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở).

Nếu phần nói về luân hồi khiến người đọc suy ngẫm, thì những mô tả về đời sống thường nhật dưới âm phủ lại khiến nhiều người vừa tò mò vừa rùng mình. Bởi trong lời kể của Lê Chú, âm phủ không chỉ là nơi xét xử và trừng phạt, mà còn là một không gian có sinh hoạt, nhịp điệu và những quy tắc riêng của các linh hồn.

Theo ông, quỷ dưới âm phủ đông hơn người ở dương gian rất nhiều. Ở nơi ấy, linh hồn vẫn có hình dạng khá giống lúc còn sống, trừ những trường hợp chết thảm thì gương mặt có thể méo mó, mang thương tích hoặc vết máu. Với các linh hồn thông thường, diện mạo hầu như không già đi theo thời gian. Đây là chi tiết làm tăng cảm giác “chân thực” của câu chuyện, bởi nó không mô tả ma quỷ như những bóng hình hoàn toàn méo mó, mà như một dạng tồn tại tiếp nối sau thân xác.

Khi được hỏi về ăn, mặc, đi lại và ngủ nghỉ, Lê Chú nói rằng linh hồn vẫn có quần áo giống người dương gian. Thức ăn dưới âm phủ thì không ngon bằng thức ăn của người sống, thậm chí người trần cũng không thể thưởng thức được. Tuy nhiên, chỉ cần ăn một lần là có thể no trong nhiều ngày, không phải ngày ba bữa như ở dương thế. Việc nghỉ ngơi cũng tự do hơn, không bị ràng buộc bởi giờ giấc cố định.

Lê Chú còn cho rằng các linh hồn di chuyển rất nhanh, nhanh hơn người sống rất nhiều. Dưới âm phủ vẫn có ngày và đêm, nhưng bầu trời không hiện trăng sao. Nơi ấy có lễ hội, có kết hôn, song lại “không cần bạn đời” theo cách hiểu của con người. Câu trả lời mơ hồ này càng khiến người nghe tưởng tượng về một thế giới vừa quen vừa lạ, nơi các khái niệm sinh hoạt giống dương gian nhưng bản chất đã khác đi rất nhiều.

Một chi tiết đáng chú ý khác là mối quan hệ giữa người và quỷ. Theo Lê Chú, người sợ quỷ nhưng quỷ cũng sợ người, đặc biệt là người chính trực, quân tử. Những ai tâm địa bất chính thì ngược lại, dễ bị quỷ đến trêu cợt. Quan niệm này cho thấy trong văn hóa dân gian, đạo đức không chỉ ảnh hưởng đến số phận sau khi chết mà còn tác động tới cả sự an ổn của con người khi còn sống.

Hình phạt ở âm phủ, tiêu chuẩn thiện ác và lời cảnh tỉnh dành cho dương gian

Phần nặng nề nhất trong toàn bộ ghi chép của Lê Chú có lẽ là những mô tả về hình phạt dưới âm phủ. Theo lời ông, nơi đây không xử sự tùy tiện, mà mọi tội trạng đều được điều tra kỹ lưỡng trước khi phán quyết. Ông thậm chí khẳng định rằng các thẩm phán âm phủ “không bao giờ xảy ra sai lầm” vì mọi việc đều có ghi chép rõ ràng, không thể chối cãi. Đó là cách lý giải vì sao nhiều người xưa tin rằng chẳng có tội lỗi nào thật sự mất đi, chỉ là sớm hay muộn sẽ phải trả giá.

Lê Chú cho rằng hình phạt dưới âm phủ tàn khốc hơn dương gian rất nhiều. Người phạm tội nặng không chỉ bị trừng trị một lần, mà có thể chịu đau đớn lặp đi lặp lại tương ứng với mức độ ác nghiệp đã gây ra. Ông lấy ví dụ, ở dương gian kẻ giết nhiều người cùng lắm chỉ bị xử tử một lần, nhưng xuống âm phủ có thể phải chịu hình phạt nhiều lần. Cách mô tả này khiến câu chuyện mang sắc thái răn đe rất rõ.

Lê Chú: “Hình phạt dưới âm phủ so với dương gian tàn nhẫn hơn gấp trăm lần. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở).

Khi được hỏi quỷ thần làm sao biết được thiện ác của con người, Lê Chú trả lời rằng trên đỉnh đầu mỗi người đều phát ra những luồng ánh sáng khác nhau tùy theo tư tưởng, có thể là hồng, vàng, trắng hoặc đen. Người thường không thấy, nhưng quỷ thần thì nhìn rõ. Ông kể rằng nhiều linh hồn phạm tội khi bị xét xử còn tìm cách bào chữa, nhưng khi hồ sơ tội trạng được đưa ra thì đều phải cúi đầu nhận tội.

Về chuẩn mực đạo đức, Lê Chú nói âm phủ coi trọng nhất với nam giới là trung hiếu, với nữ giới là tiết hiếu. Hai loại người này dù có sai phạm cũng được cân nhắc xử nhẹ. Ngược lại, những tội bị căm ghét nhất là giết người và dâm dục, trong đó giết người nặng hơn. Ông cũng cho rằng âm phủ tôn trọng các con đường tu dưỡng như Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo, nhưng coi trọng nhất vẫn là Phật giáo vì liên quan trực tiếp đến việc tu hành và giải thoát khỏi luân hồi.

Phần kết của câu chuyện vì thế không chỉ nhằm tạo cảm giác ghê sợ. Nó hướng người đọc đến một thông điệp quen thuộc trong văn hóa phương Đông: làm người phải biết giữ thiện tâm, tích đức, hành thiện và tu sửa bản thân. Âm phủ, trong cách kể này, không đơn thuần là nơi đáng sợ, mà là tấm gương phản chiếu luật nhân quả. Với người sống ngay thẳng, biết hướng thiện và tu thân, những hình phạt nơi âm ty không còn là nỗi ám ảnh tuyệt đối, mà trở thành lời cảnh tỉnh để sống tử tế hơn giữa cõi người.

Theo: Khai Mở