Stephen Hawking cảnh báo về những rủi ro diệt vong từ biến đổi khí hậu, trí tuệ nhân tạo và kỹ thuật di truyền đối với sự sinh tồn của loài người.

Tận thế theo Stephen Hawking và hiểm họa từ hiện tượng nóng lên toàn cầu

Nhà vật lý Stephen Hawking đã dành nhiều tâm huyết để cảnh báo về hiện tượng nóng lên toàn cầu và sự chậm trễ của nhân loại trong việc ứng phó với mối đe dọa này. Ông từng công khai chỉ trích các quyết định rút khỏi các thỏa thuận khí hậu quốc tế vì cho rằng hành động này gây ra những thiệt hại môi trường không đáng có cho hành tinh. Theo giới phân tích, giá trị cốt lõi của các cam kết chung nằm ở sự tham gia của phần lớn các quốc gia trong nỗ lực kiểm soát phát thải khí nhà kính.

Hawking cho rằng nhân loại đang tiến gần đến “điểm bùng phát” khiến quá trình nóng lên toàn cầu trở nên khó đảo ngược trong tương lai. Thậm chí, một kịch bản cực đoan đã được ông hình dung khi Trái Đất có thể trở nên giống sao Kim với nhiệt độ bề mặt hơn 400 độ C và mưa axit sulfuric. Dù có những ý kiến cho rằng cách so sánh này mang tính cường điệu, giới chuyên gia vẫn đồng ý rằng môi trường sống sẽ ngày càng khắc nghiệt.

Hiện tượng nóng lên toàn cầu’ (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Việc một quốc gia phát thải lớn rút khỏi các thỏa thuận môi trường không chỉ làm chậm nỗ lực hiện tại mà còn phá vỡ sự đoàn kết quốc tế mong manh. Sự rạn nứt trong các cam kết chung được xem là rủi ro lớn nhất, đẩy nhanh tốc độ của thảm họa khí hậu. Nhận thức rõ các nguy cơ này là bước đầu tiên để nhân loại có thể bảo vệ mình trước các kịch bản diệt vong do chính mình tạo ra.

Cảnh báo của giáo sư về sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo

Giống như nhiều nhà khoa học cùng thời, Stephen Hawking luôn giữ thái độ thận trọng trước sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo siêu thông minh. Ông từng nhận định rằng sự ra đời của công nghệ này có thể là điều tốt nhất hoặc tồi tệ nhất từng xảy ra với lịch sử nhân loại. Mối nguy lớn nhất không nằm ở sự độc ác của máy móc mà ở khả năng không tương thích về mục tiêu giữa AI và con người.

Một hệ thống siêu thông minh có thể hoàn thành mục tiêu cực kỳ hiệu quả nhưng nếu những mục tiêu đó không phù hợp với lợi ích con người, hậu quả sẽ rất khó lường. Ngay cả khi AI không công khai chống lại con người, nó vẫn có thể phát triển vượt xa đến mức không còn coi chúng ta là yếu tố quan trọng. Viễn cảnh này giống như cách con người phá hủy môi trường sống của động vật hoang dã để thực hiện các dự án phát triển của mình.

Trí tuệ nhân tạo đang dần chiếm lĩnh mọi thứ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Năm 2015, Hawking đã ký thư ngỏ kêu gọi thúc đẩy nghiên cứu nghiêm túc về an toàn AI nhằm tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro. Ông sớm nhận thấy xu hướng bùng nổ của công nghệ này và luôn yêu cầu sự phát triển phải đi đôi với trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ. Nhiều nhà quan sát cho rằng ông sẽ tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển AI phục vụ lợi ích lâu dài của nhân loại.

Rủi ro xã hội và sinh học từ kỹ thuật di truyền hiện đại

Stephen Hawking dự báo rằng trong thế kỷ này, con người sẽ sớm tìm ra cách sửa đổi cả trí thông minh lẫn các bản năng sinh học. Dù có các quy định pháp lý ngăn cản, những người giàu vẫn có thể tìm cách cải thiện gen cho bản thân và con cái để tạo ra nhóm người vượt trội. Điều này có khả năng gây ra sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội giữa nhóm người được cải tiến và những người bình thường.

Sự xuất hiện của một nhóm “siêu nhân” có thể dẫn đến các cuộc cạnh tranh khốc liệt về quyền lực và lợi thế sinh học. Những xung đột tiềm tàng này vốn thường thấy trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng nay đang trở thành một nguy cơ hiện hữu. Việc chỉnh sửa các đặc tính như sự hung hăng có thể làm thay đổi hoàn toàn bản chất tự nhiên và cấu trúc xã hội loài người.

 Kỹ thuật di truyền. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Bên cạnh đó, nguy cơ từ các loại virus biến đổi gen cũng được Hawking xem là một thảm họa tiềm tàng nghiêm trọng cho thế giới. Khi công nghệ chỉnh sửa gen trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn, khả năng bị lạm dụng cho các mục đích xấu sẽ tăng lên đáng kể. Nếu một loại virus nguy hiểm được chỉnh sửa để lây lan mạnh và gây chết người, nó sẽ trở thành mối đe dọa sinh tồn thực sự.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: