Bộ Công an đề xuất mở rộng các tội phạt tiền thay tù tăng hiệu quả thu hồi tài sản, giảm áp lực trại giam, theo hướng nhân đạo và phục hồi.

Đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền thay tù

Trong dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến đến hết ngày 7/5, một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền thay cho hình phạt tù. Dự thảo này dự kiến sẽ được trình Quốc hội Việt Nam xem xét tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XVI trong thời gian tới.

Theo nội dung đề xuất, hình phạt tiền không chỉ áp dụng đối với các tội ít nghiêm trọng như hiện nay mà có thể mở rộng sang một số trường hợp thuộc nhóm tội nghiêm trọng, thậm chí rất nghiêm trọng, nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể do Bộ luật quy định. Tuy nhiên, dự thảo hiện chưa liệt kê chi tiết các tội danh sẽ được áp dụng mở rộng, mà mới dừng ở định hướng chính sách.

Đáng chú ý, để được áp dụng hình phạt tiền thay cho phạt tù, người phạm tội phải đáp ứng nhiều điều kiện chặt chẽ như: thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng và đặc biệt là đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường thiệt hại. Điều này nhằm đảm bảo tính răn đe, công bằng và tránh lạm dụng chính sách khoan hồng.

Lý do và thực tiễn áp dụng chính sách phạt tiền thay tù

Theo cơ quan soạn thảo, Bộ luật Hình sự hiện hành đã quy định phạt tiền là một hình phạt chính, song chưa có tiêu chí rõ ràng để xác định khi nào nên áp dụng thay cho phạt tù. Các quy định hiện nay mang tính có thể, dẫn đến việc áp dụng còn phụ thuộc nhiều vào đánh giá chủ quan, khiến chính sách hình sự vẫn thiên về trừng phạt hơn là phục hồi.

Việc mở rộng áp dụng hình phạt tiền được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, chính sách này giúp giảm chi phí cho Nhà nước trong việc quản lý, vận hành hệ thống trại giam. Đồng thời, đối với các vụ án có yếu tố vụ lợi, việc phạt tiền sẽ góp phần tăng hiệu quả thu hồi tài sản cho ngân sách. Với xã hội, đây cũng là giải pháp giúp người phạm tội, đặc biệt là người vi phạm lần đầu, có cơ hội duy trì việc làm, ổn định cuộc sống và tái hòa nhập tốt hơn.

Thực tế xét xử đã ghi nhận một số trường hợp chuyển từ án tù sang phạt tiền, điển hình là vụ án liên quan. Như vụ án xảy ra tại Tập đoàn FLC, tại giai đoạn sơ thẩm, 14 bị cáo gồm Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Quyết, 2 em gái, cùng 11 lãnh đạo, nhân viên của doanh nghiệp này, đều bị tuyên 2-3 năm tù về tội Thao túng thị trường chứng khoán với số tiền chiếm đoạt 700 tỷ đồng.Tuy nhiên, tại giai đoạn phúc thẩm, sau khi toàn bộ hậu quả được khắc phục, tòa án đã quyết định chuyển toàn bộ hình phạt sang phạt tiền, với mức từ 2 đến 4 tỷ đồng. Theo nhận định của tòa, hình phạt tiền trong trường hợp này vẫn đủ sức răn đe, đồng thời thể hiện tính nhân đạo của pháp luật.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: