Tehran gửi thông điệp cứng rắn về hồ sơ hạt nhân và eo biển Hormuz tới Washington, trong bối cảnh ba tàu sân bay Mỹ cùng hiện diện tại Trung Đông.

Căng thẳng Mỹ-Iran và những giới hạn không thể thỏa hiệp

Thông qua các kênh trung gian tại Pakistan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã chuyển tới phía Mỹ danh sách những giới hạn mà Tehran không chấp nhận nhượng bộ. Các thông điệp này tập trung vào hai vấn đề then chốt là chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Giới chức ngoại giao Iran khẳng định đây là sáng kiến nhằm làm rõ tình hình khu vực chứ không phải một phần của tiến trình đàm phán trực tiếp.

Động thái của Tehran diễn ra trong bối cảnh quân sự tại vùng Vịnh gia tăng áp lực đáng kể. Ngày 24/04, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận sự hiện diện của hơn 15.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến cùng hơn 200 máy bay chiến đấu. Ba nhóm tác chiến tàu sân bay bao gồm USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford và USS George H.W. Bush đã lần đầu tiên cùng hoạt động tại khu vực này sau nhiều thập niên.

Trước sự hiện diện dày đặc của quân đội Mỹ, Iran bày tỏ lo ngại về các kế hoạch tấn công tiềm tàng nhắm vào các mục tiêu tại eo biển Hormuz. Các nhà đàm phán Tehran cho rằng việc Tổng thống Donald Trump giảm bớt các tuyên bố cứng rắn là điều kiện cần thiết để thuyết phục phe bảo thủ trong nước quay lại bàn hội nghị. Iran kỳ vọng một môi trường ít đe dọa hơn để có thể tiến tới một thỏa thuận khả thi trong tương lai gần.

Nỗ lực ngoại giao bế tắc và điều kiện để nối lại đàm phán

Tiến trình đối thoại giữa hai bên đã rơi vào bế tắc sau khi các cuộc thảo luận tại Islamabad vào ngày 11/04 đổ vỡ do mâu thuẫn về hồ sơ hạt nhân. Trước đó, một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đã được thiết lập từ ngày 07/04 để mở đường cho ngoại giao và sau đó được Washington gia hạn.Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ quan điểm coi việc Iran chế tạo vũ khí hạt nhân là lằn ranh đỏ và yêu cầu xóa bỏ kho uranium làm giàu cao.

Phía Iran tuyên bố sẽ không tiến hành bất kỳ cuộc thảo luận nào chừng nào lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của họ chưa được dỡ bỏ. Tehran đã thực hiện phong tỏa một phần eo biển Hormuz để đáp trả các đợt không kích phối hợp của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2. Giới chức Iran khẳng định việc mở lại tuyến đường thủy huyết mạch này là bất khả thi nếu các bên tiếp tục vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn.

Mặc dù có thông tin về khả năng diễn ra cuộc gặp trực tiếp vào ngày 27/04, phía Iran đã chính thức phủ nhận kế hoạch tiếp xúc với phái viên Mỹ. Trước đó, Tổng thống Trump cũng đã hủy chuyến đi của các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner vì cho rằng chưa đạt được tiến triển thực chất
Hiện tại, Ngoại trưởng Araghchi chỉ tập trung làm việc với giới chức Pakistan trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp trung gian nhằm hạ nhiệt xung đột.

Theo: Báo Dân trí


Từ Khóa: