TPHCM — Anh A. ký hợp đồng chuyển nhượng căn nhà trị giá 5 tỷ đồng cho bạn thân là B. với mục đích bảo đảm khoản vay 1,5 tỷ đồng, nhưng chỉ sau một tháng bị từ chối chuộc lại với lý do nhà đã bán và đứng trước nguy cơ mất thêm 500 triệu đồng tiền đặt cọc.

Sự việc bắt đầu khi anh A. vay ngân hàng gần 1 tỷ đồng để đầu tư kinh doanh nhưng thua lỗ, mất khả năng trả nợ và đối mặt với nguy cơ bị xử lý tài sản. B. ngỏ ý hỗ trợ nhưng đặt điều kiện anh A. phải sang tên căn nhà và ký giấy nhận nợ 1,5 tỷ đồng — bao gồm hơn 1 tỷ đồng trả nợ ngân hàng và gần 500 triệu đồng tiền vật tư nông nghiệp do B. ép mua.

Sau khi hoàn tất thủ tục sang tên, B. tiếp tục yêu cầu anh A. ký thêm hợp đồng thuê nhà, biên bản bàn giao và các giấy tờ giao nhận tiền. Khi anh A. thắc mắc tại sao chỉ vay tiền mà ký nhiều giấy tờ như thế, B. trấn an: “Cứ yên tâm ký, khi nào cần chuộc lại sẽ cho chuộc.”

Một tháng sau, anh A. ngỏ ý muốn chuộc lại nhà và nhận câu trả lời: “Nhà đã bán rồi, tôi không cho chuộc.” Không còn lựa chọn, anh A. buộc phải thỏa thuận mua lại chính căn nhà của mình với giá 1,8 tỷ đồng và đặt cọc trước 500 triệu đồng, thời hạn hoàn tất giao dịch là 7 ngày.

Đến ngày hẹn, anh A. chỉ xoay được thêm 500 triệu đồng, vẫn thiếu 800 triệu đồng. B. không cho thêm thời gian dù đã hứa bằng lời, mà thuê thừa phát lại đến văn phòng công chứng lập vi bằng ghi nhận bên mua vi phạm hợp đồng đặt cọc — đồng nghĩa anh A. mất luôn 500 triệu đồng đã cọc.

Luật sư Trần Viết Hà (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk), sau khi nghiên cứu hồ sơ, nhận định anh A. có cơ sở pháp lý để đòi lại căn nhà. Ông chỉ ra rằng giấy vay tiền và hợp đồng chuyển nhượng được ký cùng ngày, với số tiền trùng khớp nhau — đây là căn cứ để chứng minh đây là hợp đồng giả cách nhằm che giấu giao dịch vay mượn. Ngoài ra, khoản tiền thuê nhà trong hợp đồng thuê trùng khớp với tiền lãi phát sinh từ khoản vay, và hai bên không thực sự bàn giao nhà sau khi ký hợp đồng mua bán — những yếu tố này đều cho thấy giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu.

Luật sư Hà khuyến cáo người dân tuyệt đối không dùng hình thức sang tên, chuyển nhượng nhà đất làm bảo đảm khoản vay. Pháp luật hiện hành cho phép thực hiện hợp đồng vay có tài sản bảo đảm và đăng ký giao dịch bảo đảm — đây là phương thức hợp pháp, minh bạch và bảo vệ quyền lợi cho cả hai bên. Ông cũng lưu ý thêm: trong trường hợp buộc phải ký chuyển nhượng tài sản, người dân không ký thêm biên bản bàn giao nhà, biên bản giao nhận tiền hay hợp đồng thuê nhà đi kèm, vì đây chính là cách kẻ gian hợp thức hóa giao dịch để chiếm đoạt tài sản.

Nguyễn Quyến (tổng hợp)

Từ Khóa: