Câu tục ngữ về phúc phần của con cháu ẩn chứa triết lý sâu sắc về sự tự lập, nhắc nhở các bậc cha mẹ; không nên vắt kiệt sức mình hay can thiệp quá sâu vào tương lai con trẻ.

Vế sau tục ngữ hé lộ sự thật cha mẹ vắt kiệt đời mình chưa chắc giúp con

Trong kho tàng văn hóa dân gian, câu nói “Con cháu có phúc phần của con cháu” vốn đã rất quen thuộc, nhưng vế sau của nó là “Đừng làm trâu làm ngựa vì con cháu” lại ít được phổ biến hơn.

Theo các ghi chép từ đời Nguyên và đời Minh, ý nghĩa cốt lõi của thông điệp này là khuyên các bậc phụ huynh không nên quá lo lắng hay vắt kiệt sức lực để can thiệp vào quỹ đạo đời người của thế hệ sau.

Con cháu có phúc phần của con cháu. (Ảnh: Chụp màn hình báo Vạn Điều Hay).

Sự việc tiêu biểu minh chứng cho triết lý này là câu chuyện về ông Lô, một học trò nghèo sống vào niên hiệu Tuyên Đức thời nhà Minh. Sau nhiều năm đi dạy học xa nhà, ông trở về và thử tài cậu con trai 7 tuổi bằng cách đối chữ, nhưng do những hiểu lầm trong việc gợi ý của người mẹ, cậu bé đã đưa ra những câu trả lời khiến người cha thất vọng.

Cho rằng con mình ngu dốt và bản thân đã hết duyên với quan trường, ông Lô quyết định rời bỏ gia đình để đi tu hành.Trong khi người cha chọn cách lánh đời, người vợ ở nhà đã kiên trì tiết kiệm để mời thầy dạy dỗ và tận tâm giáo dục đạo lý cho con.

Kết quả là đứa trẻ từng bị coi là ngốc nghếch ấy đã tiến bộ nhanh chóng và cuối cùng đỗ Trạng nguyên cao cấp. Khi gặp lại cha mình, lúc này đã là một hòa thượng, người con muốn báo hiếu nhưng ông Lô đã từ chối nhận tiền bạc và để lại bài thơ nhắc nhở về việc con cháu có phúc phần riêng.

Hậu quả của việc can thiệp quá mức và sự ỷ lại vào gia tài

Phân tích về khía cạnh giáo dục, các chuyên gia cho rằng việc cha mẹ lo lắng quá mức hoặc can thiệp quá sâu vào con đường của con cái thường dẫn đến những tổn thương cho cả hai bên và kết quả chưa hẳn đã như mong đợi. Triết lý này nhấn mạnh rằng mỗi cá nhân nên được để phát triển theo tự nhiên, không nên bị ép buộc theo những khuôn mẫu mà người đi trước mong muốn.

“Con cháu có phúc phần của con cháu, cha mẹ không cần quá bận tâm cho họ, không cần vì họ mà làm trâu làm ngựa.” (Ảnh: Chụp màn hình báo Vạn Điều Hay).

Bàn về vấn đề để lại tài sản cho thế hệ sau, quan điểm của Lâm Tắc Từ thường được trích dẫn như một lời cảnh tỉnh: Nếu con cháu giỏi hơn cha mẹ, tiền bạc sẽ làm giảm chí khí của chúng; ngược lại, nếu chúng kém cỏi, tài sản chỉ khiến chúng dễ sa đà vào thói hư tật xấu hơn.

Do đó, thay vì tích trữ gia tài vạn lượng, việc truyền dạy kinh nghiệm sống tốt đẹp và đạo đức được xem là thứ tài sản bền vững nhất mà một cá nhân nên dành cho thế hệ kế cận. Để kết luận về vấn đề này, bài thơ của ông Lô năm xưa vẫn còn nguyên giá trị: “Xa quê mười tám mùa thu, nghìn tiền gạo đấu ta không nhận; con cháu có phúc phần của con cháu, đừng vì con cháu làm trâu làm ngựa”.

Đây là lời nhắn nhủ cuối cùng dành cho những ai đang mải mê vắt kiệt sức mình cho tương lai của con trẻ mà quên mất việc tận hưởng cuộc đời và tôn trọng quyền tự chủ của thế hệ sau.

Theo: Báo Vạn Điều Hay

Từ Khóa: