Vì sao một câu tục ngữ xưa lại trùng khớp đáng kinh ngạc với khoa học hiện đại và phản ánh chính xác thói quen gây hại sức khỏe hôm nay?

Giấc ngủ và cơ chế phục hồi ban đêm: Khi cơ thể cần được “tái tạo” đúng thời điểm

Trong nhiều năm trở lại đây, khoa học hiện đại đã liên tục nhấn mạnh vai trò của giấc ngủ đối với sức khỏe. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là những gì y học ngày nay chứng minh lại trùng khớp đáng kinh ngạc với quan niệm của người xưa về “canh ba”. Khoảng thời gian từ 23 giờ đến 1 giờ sáng không chỉ là lúc nghỉ ngơi mà còn là giai đoạn cơ thể bước vào quá trình tái tạo sâu.

Theo nghiên cứu sinh học, đây là lúc cơ thể sản sinh mạnh hormone tăng trưởng và kích hoạt cơ chế sửa chữa tế bào. Nếu ngủ sâu, các cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan, sẽ thực hiện hiệu quả chức năng thải độc và điều hòa nội tiết. Ngược lại, nếu thức khuya, quá trình này bị gián đoạn, khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ.

Canh ba chớ tham sắc. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).

Trong thực tế, nhiều người có thói quen trì hoãn giấc ngủ vì công việc hoặc giải trí. Việc sử dụng điện thoại, máy tính vào ban đêm không chỉ kéo dài thời gian thức mà còn làm rối loạn nhịp sinh học do ánh sáng xanh. Điều này khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ sâu, dẫn đến tình trạng ngủ không chất lượng.

Hệ quả của việc ngủ muộn kéo dài không chỉ là mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và hệ miễn dịch. Nhiều nghiên cứu cho thấy người thường xuyên thức khuya có nguy cơ cao mắc các bệnh mạn tính.

Vì vậy, lời dạy “không ham sắc lúc canh ba” có thể hiểu là tránh tiêu hao năng lượng vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi nhất. Khi con người ngủ đúng giờ, cơ thể sẽ có điều kiện phục hồi tốt hơn, từ đó nâng cao sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống.

Ăn uống và chuyển hóa năng lượng: Vì sao ăn muộn làm rối loạn cơ thể

Không chỉ giấc ngủ, thói quen ăn uống cũng được người xưa đưa vào nguyên tắc “ba canh”, cụ thể là “không mê ăn lúc canh một”. Điều này hoàn toàn phù hợp với những gì khoa học hiện đại đã chứng minh về quá trình chuyển hóa năng lượng.

Sau 19 giờ, cơ thể bắt đầu giảm tốc độ trao đổi chất để chuẩn bị cho giấc ngủ. Nếu tiếp tục ăn uống, đặc biệt là các món giàu năng lượng, hệ tiêu hóa sẽ phải làm việc trong khi đáng lẽ cần nghỉ ngơi. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả tiêu hóa mà còn khiến năng lượng dư thừa tích tụ dưới dạng mỡ.

Chớ mê ăn lúc canh một. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).

Trong cuộc sống hiện đại, ăn khuya đã trở thành thói quen phổ biến. Nhiều người có xu hướng ăn uống không điều độ: bỏ bữa sáng, ăn trưa qua loa và tập trung ăn nhiều vào buổi tối. Ngoài ra, các loại đồ ăn nhanh, đồ ngọt và thức uống nhiều đường cũng góp phần làm tăng lượng calo tiêu thụ vào ban đêm.

Hậu quả là cơ thể rơi vào trạng thái mất cân bằng năng lượng. Ban ngày thiếu năng lượng khiến con người mệt mỏi, trong khi ban đêm dư thừa năng lượng lại ảnh hưởng đến giấc ngủ. Lâu dần, tình trạng này có thể dẫn đến béo phì, rối loạn chuyển hóa và các bệnh tim mạch.

Ngoài ra, ăn muộn còn làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày và rối loạn tiêu hóa. Khi nằm ngủ ngay sau khi ăn, axit trong dạ dày dễ trào ngược lên thực quản, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Vì vậy, nguyên tắc “không mê ăn lúc canh một” không chỉ là lời khuyên truyền miệng mà còn là quy luật sinh học. Ăn đúng giờ, ăn vừa đủ và hạn chế ăn khuya là cách giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng và khỏe mạnh.

Cảm xúc và hệ thần kinh buổi sáng: Vì sao giận dữ ảnh hưởng đến cả cơ thể

Một điểm đặc biệt trong nguyên tắc “ba canh” là việc đề cập đến cảm xúc, cụ thể là “không nổi giận lúc canh năm”. Đây là yếu tố thường bị xem nhẹ nhưng lại có tác động rất lớn đến sức khỏe.

Buổi sáng là thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động. Hệ thần kinh và nội tiết bắt đầu điều chỉnh để thích nghi với một ngày mới. Nếu con người rơi vào trạng thái căng thẳng hoặc tức giận ngay từ sáng sớm, cơ thể sẽ tiết ra hormone stress, làm tăng nhịp tim và huyết áp.

Khi trạng thái này kéo dài, cơ thể sẽ luôn ở trong tình trạng “cảnh giác cao độ”, gây mệt mỏi và suy giảm sức đề kháng. Ngoài ra, căng thẳng còn ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ, tạo ra vòng luẩn quẩn tiêu cực.

Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người bắt đầu ngày mới bằng việc kiểm tra điện thoại, đọc tin tức hoặc lo lắng về công việc. Những thông tin tiêu cực hoặc áp lực vô hình khiến tâm trạng dễ bị ảnh hưởng ngay từ đầu ngày.

Canh năm không sân hận. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).

Ngược lại, nếu buổi sáng được bắt đầu bằng sự bình tĩnh, hít thở sâu hoặc vận động nhẹ, cơ thể sẽ thích nghi tốt hơn với nhịp sinh học. Điều này giúp cải thiện tâm trạng, tăng khả năng tập trung và nâng cao hiệu suất làm việc.

Vì vậy, lời dạy “không nổi giận lúc canh năm” thực chất là nguyên tắc kiểm soát cảm xúc. Khi con người giữ được trạng thái tinh thần ổn định ngay từ đầu ngày, sức khỏe và chất lượng cuộc sống cũng được cải thiện rõ rệt.

Theo: Tân Thế Kỷ

Từ Khóa: