Những năm gần đây, tỉnh Đắk Lắk đã cụ thể hóa nhiều nghị quyết của HĐND tỉnh trong lĩnh vực văn hóa, gắn bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng, qua đó tạo sinh kế bền vững cho người dân các buôn làng

Từ nghị quyết đến đời sống buôn làng

Khi Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, niềm tự hào đi kèm với trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị di sản. Từ nhận thức đó, HĐND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề về văn hóa, xác định đây là nền tảng phát triển bền vững.

Các nghị quyết không dừng lại ở định hướng chung, mà được cụ thể hóa bằng chính sách, nguồn lực và mô hình triển khai phù hợp với từng địa phương. Hoạt động bảo tồn văn hóa được gắn với lễ hội, giao lưu văn hóa, truyền dạy cồng chiêng, nhạc cụ dân gian và phát triển du lịch cộng đồng.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, đến năm 2024, toàn tỉnh có 481 đội, nhóm văn hóa – văn nghệ hoạt động tại các thôn, buôn. Năm 2025, địa phương tiếp tục thành lập thêm 70 câu lạc bộ văn hóa có quy chế và kế hoạch hoạt động rõ ràng. Qua đó, văn hóa không chỉ hiện diện trong hội trường, mà dần trở thành sinh hoạt thường nhật của cộng đồng.

Người trẻ Tây Nguyên đưa văn hóa lên không gian số

Việc thực hiện nghị quyết về văn hóa không chỉ lan tỏa trong sinh hoạt cộng đồng, mà còn được người trẻ Tây Nguyên tiếp nối bằng những cách làm mới. Họ sử dụng công nghệ, mạng xã hội để kể câu chuyện buôn làng theo ngôn ngữ hiện đại.

Nhóm làm phim “Buôn vui lắm” do Đặng Lâm Y Binh ở huyện Lắk (cũ) khởi xướng là một ví dụ. Xuất phát từ tình yêu văn hóa bản địa, Y Binh cùng nhóm bạn người Ê Đê, M’nông, Tày, Nùng xây dựng các video ngắn, ghi lại đời sống thường ngày, phong tục, tập quán của đồng bào.

Theo Y Binh, văn hóa không phải điều xa vời, mà là nếp sống, là câu chuyện gia đình, dòng họ. Thông qua tiếng cười và những lát cắt đời thường, nhóm mong muốn lan tỏa niềm tự hào văn hóa, để chính người trong buôn làng ý thức hơn về việc gìn giữ.

Chị Lý Mai Ly Niê Kdam giới thiệu về cây đàn đuổi chim của người Ê Đê (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamnet)

Ở Buôn Ma Thuột, chị Lý Mai Ly Niê Kdam lại chọn hướng đi khác. Tận dụng lợi thế cảnh quan và không gian làng quê, chị phát triển mô hình homestay gắn với trải nghiệm văn hóa. Du khách được tìm hiểu về văn minh lúa nước, lúa rẫy của Tây Nguyên qua từng mùa vụ, qua câu chuyện và hình ảnh chị chia sẻ trên mạng xã hội.

Không dừng lại ở đó, chị còn phối hợp với Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk mở các lớp dạy múa và nhạc cụ dân gian cho thanh thiếu niên. Mỗi lớp học là một cách đưa nghị quyết về bảo tồn văn hóa đi vào thế hệ trẻ.

Biến bảo tồn văn hóa thành sinh kế bền vững

Y Xim Ndu (người thứ ba từ trái qua) đưa du khách đi rẫy (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamnet)

Tại huyện Lắk, Y Xim Ndu, người M’nông sinh năm 1992, đã lựa chọn rời bỏ công việc công chức để khởi nghiệp du lịch sinh thái tại quê hương. Anh xây dựng tour leo núi Cư Yang Lăk, kết hợp trải nghiệm thiên nhiên với văn hóa bản địa.

Trong mỗi chuyến đi, du khách được trồng cây, tìm hiểu thảo dược, nghe nghệ nhân thổi sáo bên thác nước. Anh còn triển khai chương trình “Bom hạt giống”, biến mỗi hành trình du lịch thành hoạt động gieo mầm xanh, nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Dự án của Y Xim Ndu đoạt giải Nhì cuộc thi Khởi nghiệp tỉnh Đắk Lắk năm 2022. Quan trọng hơn, mô hình này tạo thêm việc làm cho người dân địa phương như dẫn đường, nấu ăn, chăm sóc cây giống, qua đó gắn bảo tồn văn hóa với sinh kế lâu dài.

Mới đây, chương trình truyền hình thực tế “Gia đình Haha” ghi hình tại buôn làng của Y Xim đã tạo hiệu ứng tích cực, thu hút hơn 3 triệu lượt xem trên sóng VTV. Hình ảnh tiếng chiêng, tiếng cười và đời sống mộc mạc của người dân cho thấy văn hóa chỉ thực sự lan tỏa khi gắn liền với lợi ích thiết thực của cộng đồng.

Từ hội trường đến buôn làng, từ văn bản đến hành động, các nghị quyết của HĐND tỉnh Đắk Lắk đã được “dịch” thành những mô hình cụ thể. Người dân không còn coi bảo tồn văn hóa là nhiệm vụ riêng của Nhà nước, mà là phần tự nhiên trong đời sống và phát triển kinh tế.

Chính từ những cách làm ấy, văn hóa Tây Nguyên đang trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần tạo sinh kế bền vững, để tiếng chiêng tiếp tục ngân vang giữa đại ngàn trong nhịp sống mới

Theo: Báo Vietnamnet

Từ Khóa: